متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته حسابداری

 
                  دانشگاه آزاد اسلامی
واحد علوم و تحقیقات مازندران
گروه علوم انسانی
پایان­نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حسابداری   (M.A)
 
عنوان:
جریان وجوه نقد آزاد و مدیریت سود: نقش تعدیل کنندگی حاکمیت شرکتی و ساختار مالکیت
 
تابستان 1394
 
 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
فهرست
عنوان                                                                                                                                           صفحه

فصل اول: کلیات تحقیق
1-1-      مقدمه………………………………………………………………………………………………….
1-2-  بیان مسئله……………………………………………………………………………………………..
1-3-   اهمیت و ضرورت تحقیق……………………………………………………………………….
1-4-  اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………..
1-5-  فرضیه های تحقیق………………………………………………………………………………….
1-6- روش تحقیق…………………………………………………………………………………………..
          1-6-1- نوع و چگونگی جمع آوری داده ها……………………………………………
          1-6-2- روش تحلیل داده ها…………………………………………………………………
1-7-  قلمرو تحقیق………………………………………………………………………………………….
          1-7-1- قلمرومکانی…………………………………………………………………………….
          1-7-2- قلمرو زمانی……………………………………………………………………………
          1-7-3- قلمرو موضوعی………………………………………………………………………
1-8-  برخی تعریف و مفاهیم……………………………………………………………………………
1-9- ساختار تحقیق…………………………………………………………………………………………
فصل دوم: ادبیات نظری و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….
2-2-  جریان وجوه نقد آزاد………………………………………………………………………………
          2-2-1- تعریف و محاسبه جریان های نقد آزاد……………………………………….
          2-2-2- ماهیت و مفهوم جریان نقد آزاد…………………………………………………
          2-2-3- اهمیت جریان های نقد آزاد………………………………………………………
          2-2-4- کاربرد جریان های نقد آزاد……………………………………………………….
2-3- مفهوم مدیریت سود…………………………………………………………………………………
          2-3-1- انگیزه های مدیریت سود………………………………………………………….
          2-3-2-  طبقه بندی مدیریت سود………………………………………………………….
                   2-3-2-1- انواع روشهای مدیریت سود……………………………………..
                   2-3-2-2-انواع مدیریت سود……………………………………………………
2-4- مفاهیم و تعاریف مختلف حاکمیت شرکتی…………………………………………………
          2-4-1- سیستم های حاکمیت شرکتی…………………………………………………….
                    2-4-1-1- سیستم های حاکمیت شرکتی درون سازمانی……………….
                   2-4-1-2-سیستم های حاکمیت شرکتی برون سازمانی…………………
          2-4-2- نقش هیات مدیره در حاکمیت شرکتی………………………………………..
                    2-4-2-1-اندازه هیات مدیره…………………………………………………….
                    2-4-2-2- دوگانگی مسئولیت مدیرعامل……………………………………
                   2-4-2-3- استقلال هیات مدیره………………………………………………..
2-5- ساختار مالکیت……………………………………………………………………………………….
          2-5-1- مالکیت نهادی…………………………………………………………………………
                    2-5-1-1- فرضیه های مربوط به سهامداران نهادی………………………
          2-5-2- مالکیت مدیریتی………………………………………………………………………
2-6- تحقیقات داخلی………………………………………………………………………………………
2-7- تحقیقات خارجی…………………………………………………………………………………….
فصل سوم: روش تحقیق
3-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….
3-2- نوع پژوهش……………………………………………………………………………………………
3-3- طرح مساله تحقیق……………………………………………………………………………………
3-4- فرضیات تحقیق……………………………………………………………………………………….
3-5- قلمرو مکانی و زمانی تحقیق……………………………………………………………………..
3-6- جامعه مورد تحقیق…………………………………………………………………………………..
3-7-نمونه آماری……………………………………………………………………………………………..
3-8- روش نمونه گیری و دلایل انتخاب آن………………………………………………………..
3-9-ابزار جمع آوری داده های مورد نیاز تحقیق………………………………………………….
3-10- روایی و اعتبار ابزار جمع آوری داد ها……………………………………………………..
3-11- مدل ها و متغیر های پژوهش و نحوه آزمون فرضیه ها……………………………….
3-12- متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه گیری آن ها………………………………………………
3-13- آماری توصیفی………………………………………………………………………………………
          3-13-1- آزمون جارکو – برا………………………………………………………………..
3-14- آمار استنباطی………………………………………………………………………………………..
          3-14-1- روش رگرسیون چند متغیره…………………………………………………….
          3-14-2- آزمون t استیودنت…………………………………………………………………
          3-14-3- آزمون استقلال خطاها…………………………………………………………….
3-15- خلاصه فصل…………………………………………………………………………………………
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق
4-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….
4-2- آمار توصیفی…………………………………………………………………………………………..
          4-2-1- بررسی نرمال بودن داده ها………………………………………………………..
4-3- آمار استنباطی………………………………………………………………………………………….
          4-3-1-آزمون فرضیه ها و تحلیل نتایج…………………………………………………..
                    4-3-1-1- تحلیل نتیجه فرضیه اول……………………………………………
                   4-3-1-2- تحلیل نتیجه فرضیه دوم……………………………………………
                   4-3-1-3- تحلیل نتیجه فرضیه سوم…………………………………………..
                   4-3-1-4- تحلیل نتیجه فرضیه چهارم………………………………………..
                   4-3-1-5- تحلیل نتیجه فرضیه پنجم………………………………………….
                   4-3-1-6- تحلیل نتیجه فرضیه ششم…………………………………………
                   4-3-1-7- تحلیل نتیجه فرضیه هفتم………………………………………….
4-4- خلاصه فصل…………………………………………………………………………………………..
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….
5-2- یافته های تحقیق……………………………………………………………………………………..
          5-2-1- نتیجه آزمون فرضیه اول……………………………………………………………
          5-2-2- نتیجه آزمون فرضیه دوم……………………………………………………………
          5-2-3- نتیجه آزمون فرضیه سوم…………………………………………………………..
          5-2-4- نتیجه آزمون فرضیه چهارم………………………………………………………..
          5-2-5- نتیجه آزمون فرضیه پنجم………………………………………………………….
          5-2-6- نتیجه آزمون فرضیه ششم………………………………………………………….
          5-2-7- نتیجه آزمون فرضیه هفتم………………………………………………………….
5-3-محدودیت های  تحقیق……………………………………………………………………………..
5-4- پیشنهادات تحقیق…………………………………………………………………………………….
          5-4-1- پیشنهادات مبتنی بر نتایج تحقیق………………………………………………..
          5-4-2- پیشنهادات برای تحقیقات آتی…………………………………………………..
پیوست ها
پیوست شماره (1): نتایج آمار توصیفی متغیر های تحقیق……………………………………….
پیوست شماره (2): آزمون فرضیه های تحقیق به روش حداقل مربعات سه مرحله ای..
منایع و مآخذ……………………………………………………………………………………………
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………..
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فهرست نمودار و جداول
شکل 2-1- روابط برقرار شده از طریق مکانیزم های داخلی و خارجی……………………
جدول 2-1- مشخصات سیستم های حاکمیت شرکتی درون و بروی سازمانی………….
جدول 2-2- خلاصه نتایج تحقیقات داخل کشور…………………………………………………
جدول 2-3- خلاصه نتایج تحقیقات خارج کشور…………………………………………………
جدول 3-1- روند انتخاب نمونه آماری تحقیق…………………………………………………….
جدول 3-2- بررسی شرایط تشخیص ………………………………………………………………..
جدول 4-1- آمار توصیفی داده ها……………………………………………………………………
جدول 4-2- بررسی نرمال بودن داده ها…………………………………………………………….
جدول 4-3- ضرایب برآورد شده برای سطح جریان نقدی آزاد و مدیریت سود با استفاده از روش حداقل مربعات سه مرحله ای معادله اول………………………………………
جدول 4-4- ضرایب برآورد شده برای سطح جریان نقدی آزاد و مدیریت سود با استفاده از روش حداقل مربعات سه مرحله ای معادله دوم……………………………………..
جدول 5-1- خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق……………………………..
 
 
 
1
2
3
4
4
4
5
5
5
5
5
5
5
6
 
8
8
9
12
12
14
15
17
20
20
21
24
27
28
29
31
33
34
35
36
37
41
42
47
50
 
59
59
59
60
62
62
62
64
64
64
65
67
69
70
70
71
71
71
71
 
73
73
75
75
77
77
77
78
78
79
80
80
81
 
83
83
83
83
83
84
84
84
84
84
85
86
86
 
88
89
90
99
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31
31
53
55
62
66
74
76
 
77
 
77
86

 
 
 
 
 
 
 
 
فصل اول
کلیات تحقیق

  • مقدمه

باید توجه داشت که همه افراد به طور طبیعی به دنبال افزایش منافع شخصی خود هستند. از این رو مدیران نیز ممکن است بنا به دلایلی نظیر ابقا در شرکت، دریافت پاداش و سایر عوامل، خواسته یا ناخواسته وضعیت شرکت را مطلوب جلوه دهند. تضاد منافع بین مدیران و مالکان (سهامداران)، احتمال خطر ارائه اطلاعات غیر قابل اتکا را افزایش می دهد (شیخ و همکاران، 1391).
یکی از عواملی که نقش مهمی در ایجاد تضاد بین سهامداران و مالکان دارد پرداخت وجه نقد به سهامداران تحت عنوان سود سهام است. پرداخت سود سهام به طور نقد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است باعث کاهش منابع تحت کنترل مدیران می شود و به این ترتیب مدیران کنترل خود را بر بازارهای سرمایه از دست داده و در مواقع لازم نمی توانند سرمایه های جدیدی برای شرکت جذب کنند (جنسن[1]، 1986).
مدیران شرکتها غالباً بدون در نظر گرفتن اندازه مطلوب شرکت تحت مدیریت خود، به دنبال رشد آن هستند. زیرا رشد شرکت دو مزیت عمده برای مدیران می تواند به همراه داشته باشد. از این لحاظ که هم می تواند منابع تحت کنترل مدیران را افزایش داده و قدرت آن ها را در شرکت و در بازارهای سرمایه افزایش دهد و هم توام با پاداش برای مدیران باشد. به این دلیل که غالباً بین پاداش مدیران و رشد فروش شرکت رابطه­ی مستقیمی وجود دارد. تمایل شرکتها در دادن پاداش به مدیران سطح میانی بر اساس ایجاد رشد در شرکت در مقابل اعطای پاداش به صورت سالیانه باعث بوجود آمدن انحرافاتی مهم در خصوص نحوه­ی ترفیع آن ها در شرکت می شود به این خاطر که مدیران علاقه مندند با نشان دادن رشد بخش های تحت مسئولیت خود به هر نحو ممکن، موقعیت جدیدی برای خود به وجود آورند (همان منبع).
طبق نظر جنسن اگر مدیران شرکت ها که به هر طریق ممکن به دنبال رشد شرکت خویش هستند، به جای سرمایه گذاری جریان های نقد آزاد در طرح های با ارزش فعلی خالص منفی و به دنبال آن مدیریت سود برای از بین بردن زیان های ناشی از سرمایه گذاری در چنین سرح هایی، وجوه مذکور را بین سهامداران توزیع کنند، به نفع سهامداران بوده و همچنین وضعیت شرکت نیز بهبود می یابد (همان منبع ).

  • بیان مسئله تحقیق

جریانهای نقدی بسیاری از تصمیمات مالی ومدلهای ارزش گذاری اوراق بهادار و غیره نقش محوری دارند. اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی همچنین از لحاظ درون سازمانی نیز اداره امور را در کاراترین شکل خود امکان پذیر می سازد و منجر به اتخاذ تصمیمات بهینه در زمینه های عملیاتی وسرمایه گذاری وتامین مالی می­شود.
درچارچوب نظری حسابداری مالی که تامین کننده ی هدفهای گزارشگری مالی است توجه خاصی به جریانهای نقدی و امکان پیش بینی آن مبذول شده است. شرکت باید بتواند وجوه نقد کافی برای ایفای تعهداتش به هنگام سررسید و سایر عملیات نقدی و از جمله سود نقدی سهام ایجاد نماید (شیخ وهمکاران، 1391).
ازدیدگاه اقتصادی با فرض منطقی بودن رفتار افراد، فرض بر این است که همه در وهله ی اول به دنبال حداکثر کردن منافع خویش هستند، مدیران نیز از این قاعده مسثنی نمی باشند. مدیران علاقه مندند در راستای حداکثر کردن منافع شخصی، رفاه اجتماعی وتثبیت موقعیت شغلی خود تصویر مطلوبی از وضعیت مالی واحد تجاری به سهامداران وسایر افراد ذینفع ارائه نمایند.
جنسن اولین فردی بود که مشکل مذبور را در قالب نظریه ی معروف خود تحلیل نمود. او هزینه های ناشی ازجریان نقد آزاد را هزینه هایی دانست که درپروژهایی با ارزش فعلی منفی سرمایه گذاری شده اند. از نظر جنسن مدیران واحدهای تجاری با جریان های نقد ازاد زیاد و رشد کم، سود را مدیریت می نمایند تا سودهای کم و با زیان های ناشی از سرمایه گذاری درچنین پروژه هایی را از بین برده و در کوتاه مدت منافع شخصی خود را تامین نمایند (مهرانی وباقری، 1388).
در واقع، شرکت هایی که  دارای خطر افزایش سرمایه هستند از دست دادن شان را در پروژه های غیر سود آور پایان می بخشند (ریچاردسون[2]، 2006). پس از آن وجود سطح ثابتی از جریان نقدی ازاد ممکن است مدیرا ن را به انتخاب برای سیاست های سرمایه گذاری کمتر از حد مطلوب هدایت کند. برای پنهان کردن عملکرد معکوس پروژه های شان، مدیران  ممکن است درگیر شیوه مدیریت سود تهاجمی ( جسورانه) شوند (راسمین و همکاران[3]، 2014).
1-3-  اهمیت و ضرورت تحقیق 
اکثر سازمانها طی سالهای اخیر تغییرات اساسی کرده اند، نه تنها سازمانهای تجاری بلکه سازمانهای منفرد مرتباً روش کاری خود را تغییرمی دهند. آنچه مسلم است در فرایند جهانی شدن و همگرائی تکنولوژی اطلاع رسانی بهره برداری موثر از آنچه که در عمل با آن مواجه هستیم و نه فقط آنچه که در اختیار داریم به یک نیاز و ضرورت شغلی تبدیل شده است.
انجام این مهم بدون بهره برداری از اطلاعات مالی متکی بربه کارگیری مفاهیم و تکنیک های نوین حسابداری و مدیریت امکان پذیر نیست. همچنین تغییرات شگرف در بازارهای جهانی در دو دهه ی گذشته و رقابت روز افزون در این بازارها موجب شده که بخش اطلاعات مالی در ابعاد راهبردی وعملیاتی اهمیت روز افزون پیدا کند. لذا مدیران واحدهای اقتصادی برای مواجه با رقابت سنگین ناگزیرند کوشش های خاصی را به منظور حصول اطمینان از موفقیت و بقا واحدهای تحت مدیریت خویش به عمل آورند و چنانچه ماندگاری در بازارهای رقابت مورد توجه باشد لازم است مدیران در دیدگاههای خود نسبت به اطلاعات حسابداری و سیستم هایی که وظیفه ی تولید این اطلاعات را به عهده دارند تجدید نظر کلی به عمل بیاورند و نقش موثرتری را برای اشخاص و واحدهای درون سازمانی که مسئولیت گرداوری پردازش تولی و انتقال اطلاعات حسابداری و به کارگیری مبانی و روشهای تولید این اطلاعات رابه عهده دارند در نظر بگیرند.
بدین علت موضوع بررسی ارتباط بین جریان نقد ازاد و مدیریت سود و نقش تعدیل کنندگی حاکمیت شرکتی و ساختار مالکیت در شرکت های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار تهران انتخاب گردید تا از طریق بررسی تجربی آزمونهای علمی برروی اطلاعات وقوع یافته طی سالهای متمادی دربورس اوراق بهادار تهران راهکارهای مفیدی با ارائه ی پیشنهادهای مطلوب به سرمایه گذاران جهت کسب بیشترین بازدهی در دوره ی مشابه فراهم گردد. لذا این پژوهش در راستای کمک به تصمیم گیری سرمایه گذاران و صاحبان سهام جهت انجام معاملات در بازار بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
1-4-  اهداف تحقیق 
این تحقیق دو هدف را دنبال می کند:

  • آزمایش رابطه بین سطح جریان وجوه نقد آزاد و مدیریت سود
  • آزمایش تاثیر ساختار سرمایه و حاکمیت شرکتی به استفاده از مدیریت سود در سطح جریان وجوه نقد آزاد می باشد.

[1] Jensen
[2] Richardson
[3] Rusmin et al.
تعداد صفحه :114
قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جغرافیا

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد رشت
 
دانشکده علوم انسانی
گروه آموزشی جغرافیا
 
پایان نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
رشته:جغرافیا  گرایش: جغرافیای سیاسی
 
عنوان:
مقایسه تطبیقی تأثیرگذاری مؤلفه های ژئوپلتیک بر منطقه گرایی جمهوری اسلامی ایران
 
تابستان 1394

فهرست مطالب
عنوانصفحه
چکیده………………………………………………………………………………………………………………………………..1
فصل اول. کلیات تحقیق 
1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….3
1-2- بیان مسئله………………………………………………………………………………………………………………….4
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق……………………………………………………………………………………………7
1-4- سوال تحقیق………………………………………………………………………………………………………………7
1-5- فرضیات تحقیق………………………………………………………………………………………………………….8
1-6 – اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………………………………8
1-7- قلمرو تحقیق……………………………………………………………………………………………………………..8
1-7-1-قلمرو زمانی تحقیق………………………………………………………………………………………………….8
1-7-2- -قلمرو مکانی تحقیق……………………………………………………………………………………………..9
1-7-3- قلمرو مو ضوعی تحقیق………………………………………………………………………………………….9
1-8- پیشینه ی تحقیق…………………………………………………………………………………………………………9
1-9- روش و ابزار گردآوری اطلاعات………………………………………………………………………………….10
1-10- سازماندهی تحقیق…………………………………………………………………………………………………….10
1-11- محدودیتهای تحقیق………………………………………………………………………………………………….11
1-12- تعاریف واژگان تحقیق………………………………………………………………………………………………11
1-12-1-منطقه گرایی………………………………………………………………………………………………………….11
1-12-2- جمهوری اسلامی ایران………………………………………………………………………………………….11
1-12-3- غرب اسیا……………………………………………………………………………………………………………12
1-12-4- عوامل ژئوپولیتیک………………………………………………………………………………………………..12
فصل دوم:ادبیات تحقیق 
2-1- مفهوم منطقه………………………………………………………………………………………………………………14
2-1-1- معیار جغرافیایی …………………………………………………………………………………………………….14
2-1-2- معیار نظامی  سیاسی………………………………………………………………………………………………..14
2-1-3- معیار اقتصادی ………………………………………………………………………………………………………14
2-1-4- معیار مبادلات…………………………………………………………………………………………………………15
2-2- دیدگاههای مختلف درمورد امنیت منطقه ای………………………………………………………………….15
2-3- نگرش نوواقع گرایی…………………………………………………………………………………………………..16
2-4- منطقه گرایی Regionalism ………………………………………………………………………………………..17
2-5- تاریخچه منطقه گرایی…………………………………………………………………………………………………19
2 – 5 – 1 منطقه گرایی به سه صورت تجلی می یابد………………………………………………………………20
2-6- مفهوم قدرت منطقه ای………………………………………………………………………………………………..22
2-6-1- نظم هژمونیک ……………………………………………………………………………………………………….26
2-6-2- نظم موازنه ای ……………………………………………………………………………………………………….26
2-6-3-نظم کنسرتی……………………………………………………………………………………………………………26
2-6-4- نظم امنیت دسته جمعی……………………………………………………………………………………………26
2-6-5- نظم جامعه امنیتی تکثرگرا………………………………………………………………………………………..26
2-7- مفهوم منطقه‌گرایی در عصر جهانی شدن……………………………………………………………………….27
2-8- مفهوم ژئوکالچر(geo  culture)………………………………………………………………………………..30
2-9-مفهوم ژئوپولتیک……………………………………………………………………………………………………….31
2-10-مفهوم ژئواکونومی……………………………………………………………………………………………………..32
2-11-مفهوم قدرت و روابط بین‏ الملل در قرن بیست و یکم……………………………………………………33
2-12- همگرایی و واگرایی………………………………………………………………………………………………….34
2-13- همگرایی منطقه ای……………………………………………………………………………………………………35
2-14- درجات همگرایی……………………………………………………………………………………………………..37
2-14-1- مشترک المنافع……………………………………………………………………………………………………..37
2-14-2- کنفدراسیون…………………………………………………………………………………………………………37
2-14-3- فدراسیون…………………………………………………………………………………………………………….38
2-14-4- اتحادیه………………………………………………………………………………………………………………..38
2-15- سازمان منطقه ای………………………………………………………………………………………………………38
2-16- سازمانهای بین المللی………………………………………………………………………………………………..39
2-16-1- تعریف سازمانهای بین المللی ……………………………………………………………………………….39
2-16-2- ویژگیهای سازمانهای بین المللی ……………………………………………………………………………39
2-17- شخصیت بین المللی سازمانهای بین المللی …………………………………………………………………40
2-18- آثار حقوقی کسب شخصیت بین المللی سازمانها………………………………………………………….40
2-19- صلاحیت سازمانهای بین المللی…………………………………………………………………………………40
2-19-1- صلاحیت تصریح شده سازمانهای بین المللی…………………………………………………………..40
2-19-2- صلاحیت ضمنـِی سازمانهای بین المللی………………………………………………………………….40
2-19-3- طریق استخراج صلاحیت ضمنی سازمانهای بین المللی……………………………………………..41
2-20- عضویت در سازمانهای بین الملل ………………………………………………………………………………41
2-20-1- وضعیت عضویت دولتها سازمانهای بین المللی…………………………………………………………41
2-20-2- مزایا و مصونیت های سازمانهای بین المللی ……………………………………………………………41
2-21- طبقه بندی سازمانهای بین المللی………………………………………………………………………………..42
2 – 21 – 1 – از نظر جغرافیا……………………………………………………………………………………………….42
2 – 21 – 2 – از نظر اهداف………………………………………………………………………………………………..42
2 – 21 – 3 از نظر اختیارات………………………………………………………………………………………………..42
2 – 21 – 4 از نظر نوع اعضاء………………………………………………………………………………………………42
2-22-تقسیم بندی سازمانهای جهانی به سازمان ملل از نظر تخصصی……………………………………….42
2-23- سازمانهای خارج از سازمان ملل ………………………………………………………………………………..42
2-24- سازمانهای غیر دولتی………………………………………………………………………………………………..43
2-25- طبقه‌بندی سازمان‌های بین‌المللی…………………………………………………………………………………43
2-25-1- سازمان‌های بین‌المللی بین‌الدولی…………………………………………………………………………….43
2-25-2- سازمان‌های بین‌المللی غیر دولتی…………………………………………………………………………….44
2-26- طبقه‌بندی سازمان‌های بین‌المللی بر اساس تعداد اعضا…………………………………………………..48
2-26-1- سازمان‌های بین‌المللی جهانی…………………………………………………………………………………48
2- 26-2- سازمان‌های بین‌المللی منطقه‌ای……………………………………………………………………………..48
2-27- اقسام سازمان‌های بین‌المللی منطقه‌ای………………………………………………………………………….49
2-27-1- سازمان‌های منطقه‌ای باز………………………………………………………………………………………..49
2-27-2- سازمان‌های منطقه‌ای نیمه باز یا نیمه بسته………………………………………………………………..49
2-27-3- سازمان‌های منطقه‌ای بسته……………………………………………………………………………………..49
2-28- طبقه‌بندی سازمان‌های بین‌المللی بر اساس نوع فعالیت…………………………………………………..50
2-28-1- سازمان‌های بین‌المللی با صلاحیت عام …………………………………………………………………..50
2-28-2- سازمان‌های بین‌المللی با صلاحیت خاص ……………………………………………………………….50
2-29- طبقه‌بندی سازمان‌های بین‌المللی بر اساس هدف…………………………………………………………..50
2-29-1- سازمانهای بین‌المللی با هدف همکاری……………………………………………………………………50
2-29-2- سازمانهای بین‌المللی با هدف وحدت (فراملی یا فوق‌ملی)…………………………………………51
2-29-3- شخصیت حقوقی سازمان‌های بین‌المللی………………………………………………………………….51
2-30- سطوح نظام بین الملل……………………………………………………………………………………………….55
2-30-1- سطح نظام جهانی…………………………………………………………………………………………………55
2- 30-2-سطح نظام مسلط………………………………………………………………………………………………….55
2-30-3- سطح نظام­های منطقه­ای…………………………………………………………………………………………55
2-31- انواع نظام های بین المللی………………………………………………………………………………………….55
2-32-جایگاه جمعیت در ژئوپلیتیک……………………………………………………………………………………..56
2-33-عوامل فرهنگی تاثیر گذار بر روابط بین الملل منطقه ای…………………………………………………..57
فصل سوم :مواد و روش ها 
3-1- محیط شناسی تحقیق…………………………………………………………………………………………………..60
3-1-1- موقعییت ژئوپلیتیک ایران…………………………………………………………………………………………60
3-2- حوزه های ژئوپلیتیک و ژئواکونومیکی مجاور ایران ……………………………………………………….65
3-2-1-حوزه ژئوپلیتیک دریای خزر……………………………………………………………………………………..65
3-2-2- حوزه ژئوپلیتیک خلیج فارس…………………………………………………………………………………..65
3- 2-3- حوزه ژئوپلیتیک قفقاز آناتولی ……………………………………………………………………………….65
3-2-4- حوزه ژئوپلیتیک دریای عمان و اقیانوس هند……………………………………………………………..65
3-2-5- حوزه ژئوپلیتیک فلات ایران…………………………………………………………………………………….65
3-2-6-  حوزه ژئوپلیتیک آسیای مرکزی ………………………………………………………………………………65
3-3- عناصر ژئوپلتیک  تاثیرگذار بر سیاست منطقه گرائی جمهوری اسلامی ایران……………………….66
3-3-1- جغرافیای طبیعی ……………………………………………………………………………………………………66
3-3-2-  ژئوکالچر ایران و تاثیر آن در منطقه(ژئوپلیتیک فرهنگی)…………………………………………….67
3-3-3- ژئواکونومی ایران و نقش آن در منطقه ……………………………………………………………………..68
3-3-4- جایگاه هیرو پولیتیک………………………………………………………………………………………………71
3-4- عوامل اجتماعی………………………………………………………………………………………………………….72
3-4-1- قومیّت………………………………………………………………………………………………………………….72
3-4-2- ساختار قومی و توزیع فضایی جمعیت در ایران………………………………………………………….73
3-4-2-1- ایلات بلوچه……………………………………………………………………………………………………..74
3-4-2-2- طوایف براهوئی………………………………………………………………………………………………….74
3-4-2-3- اقوام ترک………………………………………………………………………………………………………….74
3-4-2-4- کردها……………………………………………………………………………………………………………….74
3-4-2-5- لرها و لک ها…………………………………………………………………………………………………….75
3-4-2-6- ایلات عرب……………………………………………………………………………………………………….75
3-5-آذری ها……………………………………………………………………………………………………………………..75
3-6-کردها…………………………………………………………………………………………………………………………76
3-7-عرب ها……………………………………………………………………………………………………………………..78
3-8-بلوچ ها………………………………………………………………………………………………………………………79
3-9-ترکمن ها………………………………………………………………………………………………………………….79
3-10- تهدیدات ناشی از تنوع و تعدد قومی…………………………………………………………………………..81
3-10-1- منازعات قومی……………………………………………………………………………………………………..81
3-11- نیروهای همگرایی…………………………………………………………………………………………………….82
3-11-1 دفاع وحراست از تمامیت ارضی………………………………………………………………………………82
3-12- فرصت های ناشی از تنوع قومی…………………………………………………………………………………83
3-12-1- تعدد قومی یا تکثر فرهنگی……………………………………………………………………………………83
3-12-2- تنوع قومی و توسعه حوزه تأثیر ملی……………………………………………………………………….84
3-12-3- تنوع قومی عامل توزیع فضایی جمعیت…………………………………………………………………..85
3-12-4- تنوع قومی عامل رقابت بین اقوام……………………………………………………………………………85
3-12-5- قومیت های فرامرزی و قابلیت تعاملات اقتصادی…………………………………………………….85
3-13-انطباق حوزه هاى ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک و جایگاه منطقه و ایران………………………….86
3-14-قومیت و نژاد در غرب آسیا………………………………………………………………………………………..88
3-15- جمعیت ایران در گذر زمان………………………………………………………………………………………..88
3-16- زبان‌های ایران………………………………………………………………………………………………………….90
3-17-آمارهای زبانی…………………………………………………………………………………………………………..92
3-18- تمدن ایرانی و تکثر فرهنگی ……………………………………………………………………………………..95
3-19- معرفی کوتاه قومیتهای مرزنشین ایران ومیزان مجانست اقوام کشورهای مجاور………………..95
3-19-1- آذری ها …………………………………………………………………………………………………………….95
3-19-2- کردها………………………………………………………………………………………………………………….96
3-19-3- عرب ها………………………………………………………………………………………………………………96
3-19-4- بلوچ ها……………………………………………………………………………………………………………….97
3-19-5- ترکمن ها…………………………………………………………………………………………………………….98
3-20- مرزهای سیاسی ایران خشکی و آبی……………………………………………………………………………98
3-21- ویژگی های قدرت منطقه ای……………………………………………………………………………………..101
3-21-1- منابع قدرت…………………………………………………………………………………………………………101
3-21-2- نفوذ در منطقه………………………………………………………………………………………………………104
3-21-3-تاثیر گذاری منطقه ای…………………………………………………………………………………………….107
3-21-4- پذیرش از سوی سایر دولت ها………………………………………………………………………………108
3-22- موافقت نامه تجارت منطقه ای……………………………………………………………………………………109
3-22-1- منافع موافقت‌نامه تجاری……………………………………………………………………………………….109
3-22-2- «هزینه‌های» موافقت‌نامه تجاری………………………………………………………………………………110
3-23- سودمندی تجارت آزاد با همسایگان و در منطقه…………………………………………………………..111
3-24- منافع سیاسی- امنیتی تجارت آزاد با همسایگان…………………………………………………………….113
3-25- روش های پژوهش در علوم رفتاری ………………………………………………………………………….114
3-25-1 – دسته بندی روش های تحقیق بر اساس هدف…………………………………………………………114
3-25-1-1- تحقیق بنیادی…………………………………………………………………………………………………..114
3-25-1-2- تحقیق کاربردی………………………………………………………………………………………………..114
3-26- دسته بندی روش های تحقیق بر اساس نحوه گردآوری داده ها………………………………………114
3-26-1 – تحقیق توصیفی یا غیر آزمایشی…………………………………………………………………………….115
3-26-2- تحقیق پیمایشی (Survey Research)……………………………………………………………………..115
3-26-2- 1- روش مقطعی (Cross Sectional)…………………………………………………………………….115
3-26-2- 2- روش طولی (Longitudinal)……………………………………………………………………………115
3-26-2- 3- روش دلفی (Delphi Technique)…………………………………………………………………….115
3-27- تحقیق همبستگی (Correlational Research)……………………………………………………………..115
3-27-1- همبستگی دو متغیری…………………………………………………………………………………………….116
3-27-2- تحلیل رگرسیون…………………………………………………………………………………………………..116
3-27-3- تحلیل کوواریانس…………………………………………………………………………………………………116
3-28- تحقیق پس رویدادی (Ex-Post Facto)……………………………………………………………………116
3-29- تحقیق آزمایشی………………………………………………………………………………………………………..116
3-30- روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………117
3-31- متغیرهای تحقیق………………………………………………………………………………………………………   
3-31-1- متغیر مستقل………………………………………………………………………………………………………..
3-31-2-متغیروابسته…………………………………………………………………………………………………………..
فصل چهارم:یافته های تحقیق
  117
  117
  117
4-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….120
4-2- تجارب همگرایی……………………………………………………………………………………………………….124
4-2-1-همگرایی در اروپای غربی…………………………………………………………………………………………124
4-2-2- همگرایی در آسیای جنوب شرقی……………………………………………………………………………..125
4-3- اهمیت جغرافیای ایران در منطقه غرب آسیا……………………………………………………………………125
4-4- ایران پل منطقه ای………………………………………………………………………………………………………126
4-5- ایران منطقه ای در گذر زمان………………………………………………………………………………………..128
4-6- غرب آسیا و نقش جغرافیایی ایران در منطقه………………………………………………………………….129
4-7- جایگاه استراتژیک و ژئواکونومیک ایران………………………………………………………………………..133
4-7-1- موقعیت ژئوپلیتیک ایران در منطقه غرب آسیا و جهان بعد از 11 سپتامبر ………………………136
4-8- دلایل اهمیت ژئواستراتژیک ایران در قرن 21 (هارتلند انرژی)………………………………………….141
4-9- نظریه بیضی استراتژیک جفری کمپ…………………………………………………………………………….143
4-10- هلال خصیب…………………………………………………………………………………………………………..144
4-11- اهمیت ژئوکالچر ایران………………………………………………………………………………………………144
4-12-تحلیل وضعیت جهان اسلام………………………………………………………………………………………..145
4-12-1-ریملند شیعی و نقش جمهوری اسلامی ایران در تمدن اسلامی……………………………………145
4-13- بیداری اسلامی، و تغییر ژئوپلیتیک منطقه…………………………………………………………………….147
4-13-1- سقوط صدام………………………………………………………………………………………………………..147
4-13-2- جنگ سی و سه روزه……………………………………………………………………………………………147
4-13-3- انقلاب در کشورهای عربی……………………………………………………………………………………148
4-13-4- سناریوهای مربوط به “میدان نبرد تمدنی”……………………………………………………………….149
4-14- سناریوی “ایران به مثابه قدرت مسلط منطقه ای”(ژئوکالچر)………………………………………….150
4-15- اکو (ECO)……………………………………………………………………………………………………………..150
4-16-زمینه‌های همگرایی اقتصادی در اکو……………………………………………………………………………..151
4-16-1- مشابهت نظامهای اقتصادی…………………………………………………………………………………….151
4-16-2- مکمّل بودن اقتصاد کشورهای منطقه اکو………………………………………………………………….152
4-16-3- الگوی تجارت خارجی کشورها……………………………………………………………………………..152
4-17- بازار مشترک اسلامی خاورمیانه………………………………………………………………………………….154
4-17-1- زمینه ها………………………………………………………………………………………………………………154
4-17-1-1- منابع و ذخایر…………………………………………………………………………………………………..154
4-17-1-2-بازار منطقه ای خاورمیانه و آسیای مرکزی…………………………………………………………….154
4-17-1-3- راههای ارتباطی و حمل و نقل…………………………………………………………………………..154
4-17-2- مراحل تشکیل بازار مشترک اسلامی در خاورمیانه…………………………………………………….154
4-17-3- مزایای ایجاد بازار مشترک اسلامی در غرب آسیا………………………………………………………154
4-18- بررسی موقعیت و چالش ها ی ژئوپلتیک درایران و غرب آسیا……………………………………….155
4-19- موانع  همگرایى جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا و جهان اسلام……………………………..161
 4-19-1- استبداد داخلى…………………………………………………………………………………………………….161
4-20- اختلافات سیاسى……………………………………………………………………………………………………..162
4-21- ملى‌گرایی افراطی……………………………………………………………………………………………………..163
4-22- رقابت‌ به‌جای همکاری……………………………………………………………………………………………..164
4-23- بى‌ثباتى سیاسى………………………………………………………………………………………………………..165
4-24- استعمار خارجی……………………………………………………………………………………………………….166
4-25- صهیونیسم……………………………………………………………………………………………………………….167
فصل پنجم:تجزیه و تحلیل،ارزیابی فرضیه و نتیجه گیری 
5-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….169
5-2- ارزیابی فرضیه تحقیق………………………………………………………………………………………………….170
5-2-1- ارزیابی فرضیه اول………………………………………………………………………………………………….170
5-2-2- ارزیابی فرضیه دوم…………………………………………………………………………………………………171
5-3- نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………….173
5-4- پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………………175
5-4-1- پیشنهادات نظری…………………………………………………………………………………………………….175
5-4-2- پیشنهادات کاربردی………………………………………………………………………………………………..179
5-5- مقایسه دو تحقیق……………………………………………………………………………………………………….179
منابع وماخذ 
منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………………………..182
منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………..185
منابع اینترنتی……………………………………………………………………………………………………………………….188
چکیده انگلیسی (Absract) ……………………………………………………………………………………………….189

 

  
فهرست جداول 
عنوانصفحه 
3-1- نتایج سرشماری جمعیت1390…………………………………………………………………………………..89 
3 -2- شاخصهای جمعیتی سال 1390…………………………………………………………………………………90 
3-3- ترکیب زبانی مردم ایران2008……………………………………………………………………………………92 
3-4- ترکیب زبانی مردم ایران2006……………………………………………………………………………………93 
3-5- جمعیت استانهای ایران بر پایه سرشماری سال‌های ۱۳۸۵‏، برآورد سال ۱۳۸۹‏و ۱۳۹۰ خورشید…….94 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

فهرست نمودارها
عنوانصفحه
2-1 – سهم جمعیتی هر یک از مناطق جغرافیایی دنیا از کل جمعیت دنیا………………………………….57
3-1- تولیدات نفتی جهان…………………………………………………………………………………………………..70
3-2- منابع تامین کننده انرژی جهان…………………………………………………………………………………….70
3-3- الگوی مصرف انرژی های اولیه در مناطق مختلف…………………………………………………………71

 
 

فهرست تصاویر
عنوانصفحه
2 – 1 – فرآیندهای همگرایی وواگرایی………………………………………………………………………………….34
3-1- نقشه سیاسی جمهوری اسلامی ایران ……………………………………………………………………………61
3 – 2 – نقشه سیاسی آسیا……………………………………………………………………………………………………62
3-3- نقشه سیاسی جهان……………………………………………………………………………………………………..63
3-4- نقشه کشورهای غرب آسیا…………………………………………………………………………………………..64
3 -5- نقشه جغرافیای طبیعی ایران و غرب آسیا……………………………………………………………………..67
3-6-  مسیرهای اصلی حمل و نقل  دریایی و زمین………………………………………………………………..69
3-7- نقشه رودخانه های منطقه…………………………………………………………………………………………….72
3-8 – محل سکونت اعراب  در منطقه غرب آسیا……………………………………………………………………99
3-9- محل سکونت فارس ها در منطقه غرب آسیا………………………………………………………………….100
3-10- محل سکونت ترک زبانها در منطقه غرب آسیا……………………………………………………………..100
3-11- محل سکونت کردها در منطقه غرب آسیا…………………………………………………………………….101
  

 
 
 

فهرست عکسها
عنوانصفحه
3-1- جاده پایانه رازی خوی – ایران – ترکیه………………………………………………………………………98

 
 
چکیده:
اساس منطقه گرایی بر این مبنا استوار است که نیل به یک وحدت جهانی در شرایط کنونی مشکل  به نظر می رسد و باید با عوامل پیوند دهنده منطقه ای زمینه حصول به آرمان جهانی شدن را فراهم ساخت .جهان گرایان که با این دیدگاه به قضیه منطقه گرایی توجه کرده اند، به این امید دل بسته اندکه پیوندهای منطقه ای که محصول نیاز طبیعی و جغرافیایی باشد می تواند در مراحل تکامل، به یک نظام جهانی بینجامد.مشترکات جغرافیایی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی این امکان را به دولت های واقع در یک منطقه جغرافیایی می دهد که از امکانات خود با همکاری مشترک بهره برده و ضمن تامین کمبودهای یکدیگر در زمینه های مختلف به سرما یه گذاری و تولید مشترک  بپردازند.
در این فضای نوین،کشور ما نیز در یکی ازحساس ترین موقعیت های ژئوپلتیک جهان قرار گرفته ،به گونه ای که مناطق ژئوپلتیکی فعالی با کارکرد های گسترده و پرشمار گرداگرد آن را فراگرفته و آن را به صورت کانون جاذبه دیپلماسی منطقه ای وجهانی در آورده است.این موقعیت نه تنها باعث تاثیرگذاری ایران بر فرایند تحولات منطقه ای می شودبلکه کارکرد مناطق پیرامونی نیز می تواند مسائل ایران را زیر سایه خود قرار دهد.این پژوهش به بررسی موقعیت جغرافیایی  ایران و توان  نقش آفرینی منطقه ای ایران در غرب آسیا می پردازد همچنین تاثیر منابع انرژی  و ویژ گی ژئو کالچرایران بر نقش آفرینی ایران نسبت به سایر کشورهای منطقه بر منطقه گرایی  درغرب آسیا می پردازد.این پایان نامه در پنج فصل در پی پاسخ به این سؤال که ژئوپلیتیک چگونه بر نقش آفرینی منطقه ای جمهوری اسلامی ایران در مقیایسه با سایر کشورها در منطقه ی غرب آسیا مؤثراست که مفاهیم آن در فصول پنجگانه به صورت کلیات تحقیق و ادبیات تحقیق و مواد و روش ها و یافته های آن ارائه گردیده که در نهایت تجزیه و تحلیل و ارزیابی فرضیه ها در فصل پنج نیز تهیه شده است.روش تحقیق حاضر توصیفی – تحلیلی می باشد وگرد آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای و سایت های اینترنتی استفاده شده است روش تحقیق ژئوپلتیک با استفاده از داده های جغرافیایی و سیاسی در این تحقیق مورد استفاده قرار می گیرد. مهمترین نتایج تحقیق عبارتند از:  با توجه به مؤلفه های اثربخش ایران در زمینه انرژی و ژئوکالچر، ایران می تواند نقش موثری در منطقه گرایی غرب آسیا ایفا کند و همجنین تاثیر رشد و توسعه منطقه گرایی و اثرات آن بر رشد موقعیت اقتصاد در ایران به خوبی نمایان شده است و بابرقراری صلح و ثبات در منطقه از راه منطقه گرایی واتحاد منطقه ای و  کاهش  کشمکش بین دولت ها و بهر مندی از توانمندی های اثربخش ایران برای تقویت منطقه گرایی گام های مؤثری را برداشت.
کلمات کلیدی: منطقه گرایی ،جمهوری اسلامی ایران،غرب آسیا،عوامل ژئوپولیتیک
 
 
 

 
فصل اول
 
کلیات تحقیق

 
                  
 
 
 
 
 
 
 
1-1- مقدمه
در دو دهه اخیر منطقه گرایی به یکی از اصلی ترین موضوعات خاص رشته های علوم اجتماعی،سیاست مقایسه ای،اقتصاد بین الملل،روابط بین الملل و اقتصاد سیاسی بین المللی تبدیل شده است. در تعریف مفهوم منطقه گرایی در میان پژوهشگران حوزه های مطالعات منطقه ای و روابط بین الملل اتفاق نظر وجود ندارد.در بیشتر موارد همگرایی در سیاست بین الملل با منطقه گرایی یکسان  بر آورد می شود.شاید یکی از دلایل این مساله آن باشد که همگرایی بسیار ملموس تر و عینی تر در سطح منطقه ملاحظه می شود در رویکردی دیگر منطقه گرایی گاه با فرا ملی گرایی یا گرایش های بین حکومتی یکسان شناخته می شود،که به گسترش چشمگیر همکاری های اقتصادی وسیاسی میان دولت ها وسایر کنشگران در مناطق جغرافیایی خاص اشاره دارد.عوامل موثر در تحلیل منطقه گرایی بسیار گسترده اند ودر بیشتر موارد منطقه گرایی بر حسب درجه انسجام اجتماعی(زبان،قومیت،نژاد،فرهنگ،مذهب،تاریخ و آگاهی از میراث مشترک)،همگرایی اقتصادی(الگوها و رژیم های تجاری و هم تکمیلی اقتصادی)،یکپارچگی سیاسی(نوع رژیم،ایدئولوژی و زمینه های فرهنگی مشترک) و انسجام سازمانی (وجود نهادهای رسمی منطقه ای)تجزیه و تحلیل می شود.در اصل منطقه به صورت ترکیبی از عواملی مانند نزدیکی جغرافیایی،درجه بالای ارتباطات،چارچوب های نهادی و هویت های فرهنگی مشترک تعریف می شود.با توجه به اینکه مناطق پویایی خاص دارند،ضروری است همکاری های منطقه ای بر اساس رشد تعامل های اقتصادی،سیاسی،اجتماعی وهویتی،میزان جریان های تجاری،ویژگی ها،ارزشها و تجارب مشترک مورد توجه قرار گیرد(الهه کولایی،2:1389)
 از زمان پایان یافتن جنگ سرد، بازگشت منطقه گرایی در تمام جهان مشهود شده است. توافقات تجاری منطقه ای نیز از جهت تعداد و نیزاز جهت برجستگی، به گونه قابل توجه رشد و افزایش داشته است. تنها از تاریخ ژوئیه سال 2007، به بعد تعداد 380 توافقات تجاری منطقه ای به اطلاع سازمان تجارت جهانی رسیده است.از این مجموعه 205 توافق در همان تاریخ در حال اجرا بود. فرایند منطقه گرایی، غیر قابل تغییر به نظر میرسد و با انتقاداتی که صرفا یک موج به نظر میرسد کنار گذاشته نخواهد شد. با این وجود چنین گرایشی مسایل اختلاف برانگیز را  از قبیل اینکه آیا منطقه گرایی مانع  فرایند جهانی شدن است یا سکوی پرتاب برای آن محسوب میشود، به وجود آورده است.تعدادی پروژه های منطقه گرا را به عنوان مانع جهانی شدن اقتصادی می بینند- دیگران آن را به عنوان مسیری به سوی چند جانبه گرایی در نظر میگیرند. آقای هیتن استدلال میکند که منطقه گرایی جدید را نمی توان به سادگی «سکوی پرتاب» در این فرایند طولی در نظر گرفت، اما این ضرورتا به این معنا نیست که منطقه گرایی جلو جهانی شدن مانع  ایجاد می کند. (الهه کولایی،6:1389)
1-2- بیان مسئله
پس از پایان جنگ سرد فکر منطقه گرایی در جهان مشهود می باشد چون یکی از راه های حل بحران های موجود در جهان استفاده از الگوی منطقه گرایی می باشد که وجود منافع مشترک احساس تهدید و دشمن مشترک، وجود زمینه های عینی مشترک نظیر فرهنگ ، امنیت ، سیاست های اقتصادی و رژیم سیاسی و استفاده بیشتر از توان موجود در منطقه و افزایش قدرت و جایگاه در عرصه جهانی که با استفاده از اتحاد و ائتلاف بین چند کشور در منطقه صورت میگیرد خود می تواند عاملی در تشدید فکر منطقه گرایی باشد.
امروزه شتاب و عجله به سوی منطقه گرایی و افزایش توافقات تجارت منطقه ای خود نشانگر میزان این اشتیاق می باشد در این راستا از اتحادیه اروپا می توان یکی از پیشگامان نام برد بطوریکه تشکیل اتحادیه اروپا که ما حصل منطقه گرایی می باشد آن هم بین کشورهایی که ( بعضاً اصلاً همدیگر را قبول نداشته ) نتیجه تصمیمات عاقلانه ای بود که توسط دولتمردان این کشور ها صورت گرفت.
با توجه به پیشینه موجود در زمینه منطقه گرایی اصولاً هر قدر انسجام اجتماعی ( زبان ، قومیت ، فرهنگ ، مذهب ، تاریخ ، آگاهی از میراث گذشته ) و انسجام اقتصادی و یک پارچگی سیاسی تو ام با انسجام سازمانی بیشتر باشد روند منطقه گرایی سریعتر و موثر تر خواهد شد و از طرف دیگر از آنجایی که منطقه عبارتست از گروهی از کشور ها و دولت های مجاور هم که از نظر جغرافیایی معمولا دارای موسسات سیاسی و اقتصادی مشترک باشند لذا منطقه گرایی به دلیل موقعیت جغرافیایی و طبیعی شان به راحتی شکل    می گیرد . بنابراین تلاش برای ایجاد منطقه گرایی باید بین کشورهایی صورت گیرد که این ویژگی را دارند.
منطقه گرایی بر خلاف جهانی سازی خواست و فرایند ارادی می باشد که دولت ها با شناخت ظرفیت های خود و طرف مقابل با ملاحظه نیازها و وابستگی متقابل اقدام به همکاری مشترک در راستای تامین منافع مشترک انجام می دهند با نگرش اجمالی به روند تاریخی منطقه گرایی به راحتی میتوان دید که در روش سنتی کنش گران و نیروهای عملیاتی صرفا در تمایلات دولتی خلاصه می شد ولی در نوع نوین منطقه گرایی کنش گران و نیروهای غیر دولتی نیز در برگرفته می شوند که نسبت به نوع کلاسیک جامع تر و بارزتر است زیرا به رشد یک پارچگی اجتماعی در محدوده یک منطقه و تعاملات اجتماعی بیشتر منتهی می گردد.
روند منطقه ای شدن خود مسلزم تغییر وضعیت ناهمگونی به وضعیت همگونی با توجه به ابعاد مختلف نظیر اقتصاد ، امنیت ، سیاست و فرهنگ و رژیم سیاسی موجود می باشد لذا کشور ها تلاش میکنند تا موجودیت و هویت نوینی را خلق کنند و هر کشور از هویت و منافع خود در ارتباط با همبستگی و مشارکت با سایر مجموعه ها دفاع کند و از بعد اخلاق گرایی هنجاری از نظر سیاست منطقه گرایی کشورها در تعامل با یکدیگر ضمن خلق هویت جدید مبتنی بر قالب های ادراکی و رفتاری و هنجارهای مشترک تلاش به ساختار اقتصادی براساس شرایط هم تکمیلی در اولویت کاری قرار می گیرد و در نتیجه زمینه برای شکل گیری و سازمان دهی مجموعه جدید فراهم خواهد شد.مجموعه ای که می تواند تولید اقتصادی را ارتقا دهد و زمینه همکاری اجتماعی را بیش از پیش فراهم آوردو ابزار آلات اقتصادی جایگزین اهداف نظامی شود و ماهیت ژئواکونومی به وجود آمده به خودی خود وسیله  اصلی برای تثبیت قدرت و شخصیت وجودی شان در صحنه بین المللی گردد و از طرفی هم در گذشته کسب قدرت با استفاده از عامل نظامی و در راستای آن کشور گشایی بود اما در جهان امروز عامل اقتصادی تجارت جهانی و بازار رقابت جایگزین آن شده است لذا برای افزایش توان اقتصادی و بالا بردن قدرت در سطح بین المللی باید به منطقه گرایی روی آورد . وحدتی که در سایه چنین اتحادی به وجود می آید خود یک نوع وحدت آرمانی بوده که بیشتر از طریق احساس نیاز و همکاری متقابل با رغبت و اراده عقل و تدوین به سوی آن کشیده   می شویم . اینک این سوال مطرح می شود : اگر کشورهای اروپایی با آن همه اختلاف سلیقه و داشتن کینه و دشمنی ها بعد از جنگ ها توانسنه اند اتحادیه ایی را تشکیل بدهند که روز به روز بر دامنه اتحاد و یکپارچگی شان بیفزاید ، آیاکشور های منطقه غرب آسیا که به دلایل مسلمان بودن اکثریت آنها و برخورداری از قیودات اخلاقی خصومتی تا آن حد را ندارند، امکان ره یابی به چنین اتحاد منطقه ای را تجربه نخواهند کرد؟ با توجه به تفاوت هایی که در بین کشورها در زمینه های مختلف وجود دارد به نظر می رسد که در عصر ارتباطات وسیعتر و سریعتر نیاز کشورها به همدیگر جهت تکمیل نواقصات خود و ایجاد زمینه داد و ستد بیشتر شده است. اینک این موضوع مطرح می شود از آنجایی که در ژئوپلتیک جهان علاوه بر عوامل طبیعی و انسانی و اقتصادی و امنیتی مسائل ایدئولوژیک نیز می توانند برای یک منطقه و منطقه گرایی مؤثر باشند. روند منطقه گرایی در غرب آسیا از چه روندی باید تبعیت کند. که در این زمینه می توان گفت ایران زیرساخت های لازم منطقه گرایی را در یک میدان کاربردی دارد که نه تنها متضمن منافع ملی خود بلکه منطقه و در نتیجه اقتدار و ارتقاء جایگاه بین المللی را در بر خواهد داشت. زیرا مؤلفه های ژئوپلتیک تأثیرگذار بر نقش آفرینی منطقه گرایی در غرب آسیا را در حد مطلوبی داشته و تمرکز بر منطقه گرایی و گسترش تعاملات در قالب اتحادیه ها و ائتلاف های سیاسی امنیتی، فرهنگی و اقتصادی با ملت ها و دولت های منطقه نه تنها فرصت هایی را برای ایفای نقش و نفوذ ایران در منطقه را فراهم می کند بلکه از خطرات احتمالی امنیتی در آینده نیز پیشگیری بعمل خواهد آورد که سرانجام قدرت بازیگری ایران در سطح روابط با قدرت های بزرگ افزایش خواهد یافت. که از این عوامل تأثیرگذار می توان از موقعیت جغرافیای ایران در غرب آسیا  ژئوکالچر و ژئواکونومی و توانمندی منابع انرژی و موقعیت هیرو پولیتیک و مذهب (بخصوص شیعه) و زبان نام برد. که از نظر موقعیت جغرافیای طبیعی، سرزمین ایران از شمال به دریای خزر و آسیای مرکزی و قفقاز به عنوان دو منطقه تأثیرگذار و مهم هم مرز است و از جنوب نیز ایران به خلیج فارس و تنگه هرمز و اشراف بر آبهای گرم و آزاد خلیج فارس و اقیانوس هند نیز احاطه دارد که مناطق مذکور به دلیل حساسیت بین المللی ویژگی خاصی را به موقعیت ایران داده است. شکل کوه های مرتفع زاگرس و البرز ذخائر عظیم نفتی و گاز، موقعیت ترانزینی ایران، که نزدیک ترین راه منطقه غرب آسیا و جنوب شرق آسیا به اروپا و شمال آفریقا می باشد و علاوه بر آن وسعت ایران  در مقایسه با کشورهای منطقه  و قرار گرفتن ایران بین دو منطقه عظیم جمعیتی شرق و غرب که ایران را در طول حیاتش به یک معبر تجارتی و سیاحتی بین ساکنین دو بخش آسیای مرکزی و شرق از یک طرف و آسیای غربی و اروپا از طرف دیگر تبدیل کرده است.
این موقعیت خاص باعث شده که ایران از تمدن های بزرگ چین و هند و مدنیت های بین النهرینی، مصر و یونان و رم نیز بی نصیب نماند و از نظر ژئوکالچر (ژئوپلتیک فرهنگی) نیز به دلیل همگونی فرهنگی اعم از زبان و مذهب با کشورهای همجوار مستقر در چهار سوی خود از جایگاه ویژه ای برخوردار باشند بسیاری از کشورهای مستقل امروزی نظیر عراق، افغانستان بخشی از قفقاز جنوبی و آسیای میانه جزئی از ایران بودند و تاریخ مشترک آنها به عنوان نقطه اتصالی نسل های بشری می تواند در همگرایی نوین مؤثر باشد. شایان ذکر است است از آنجاییکه ایران به دلیل قرار گرفتن در مرکز چند منطقه غنی منابع طبیعی نظیر دریای خزر منطقه آسیای مرکزی از اهمیت خاص ژئواکونومی نیز برخوردار است که از این اهرم در راستای سیاست منطقه گرایی می تواند بیشترین بهره را ببرد و همچنین می تواند از منابع نفتی و فرآورده های آن که مبنای توسعه صنعتی کشورهای قدرتمند و صنعتی جهانی می باشد نام برد که یکی از محورهای اصل بحث ژئواکونومی می باشد و بجز موارد گفته شده مسائلی نظیر جایگاه هیدرولوژیک (نقش آب) که می توان گفت اگرچه ایران جز مناطق کم بارش نسبت به جهان می باشد. اما نسبت به کشورهای حوزه خاورمیانه از جایگاه مطلوبی بهره مند است و به همراه این مزیت از نقطه نظر جمعیتی ایران در بین کشورهای آسیای مرکزیو غرب آسیا و قفقاز و خلیج فارس بیشترین جمعیت را دارد. که خود می تواند مبنای خوبی برای همکاری و منطقه گرایی در غرب آسیا به حساب آید. که در این پایان نامه عوامل ژئوپلتیک به عنوان متغیر ثابت و منطقه گرایی به عنوان متغیری وابسته در محدوده منطقه  در غرب آسیا مورد تأکید قرار می‎گیرد. (پیشگاهی فرد،32:1382)
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
ماهیت نظام بین الملل در دنیای امروز به گونه­ای است که به همان اندازه که دامنه­های نقش و نفوذ و منافع ملی قدرت ها در دنیا افزایش می یابد به همان اندازه نیز ضرورت گسترش تعامل و همکاری و نیاز به ائتلاف ها و تمرکز بر منطقه گرایی نیز گسترش می یابد. به عنوان نمونه حضور آمریکا درمناطق مختلف جهان زمانی اتفاق افتاد که منافع آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان یک ابرقدرت در مناطق مختلف جهان گسترش یافت و به تبع نیاز به شناخت ملت­ها و ائتلاف با دولت­های جهان در مناطق مختلف یک امر اجتناب ناپذیر گردید. درسال 2009 نیز همزمان با شکست استراتژی بوش در ایجاد یک دنیای تک قطبی به رهبری آمریکا، دولت اوباما استراتژی جدید آمریکا را مبتنی بر ایجاد همکاری و ائتلا ف با دولت ها و ملت ها­ی دوست و رقیب برای حل مسائل جهانی و منطقه­ای و به عبارت دیگر تمرکز بر نوعی منطقه گرایی قرار داده است.
ایران نیز به دلیل ژئوپلتیک حساس خود از جمله قرارگرفتن در بین بحران­های منطقه­ای عراق و افغانستان و همچنین ماهیت مسایل سیاسی – امنیتی که با آن­ها روبرو است، از جمله برنامه هسته­ای، به نوعی با مسایل نظام امنیت بین الملل درارتباط مستقیم است. گسترش نقش و دامنه­های منافع سیاسی- امنیتی و اقتصادی ایران درسطح منطقه­ای و جهانی با نیاز به تعامل و شناخت بیشتر از مناطق مختلف جهان به خصوص منطقه خاورمیانه و غرب آسیا افزایش یافته است. حضور فعال ایران درمناطق مختلف جهان تا جایی­ که با اهداف اقتصادی و سیاسی – امنیتی و استراتژیک ایران هماهنگ باشد به نفع یک قدرت درحال رشد مانند ایران است. منطق روابط بین الملل در دنیا­ی امروز به گونه­ای است که وجود تعامل، ائتلاف و اتحاد را یک امر ضروری می سازد. دستیابی به چنین امری بدون یک سیاست خارجی فعال امکان پذیر نیست. از آنجا که مسایل ایران با مسایل جهانی در ارتباط هستند، تقویت منطقه گرایی و افزایش دامنه های نقش و نفوذ ایران می تواند درخدمت اهداف توسعه­ای و رفع تهدیدات امنیتی  و رشد اقتصادی کشور قرارگیرد.
1-4-سؤ ال تحقیق
ژئو پلیتیک چگونه بر نقش آفرینی منطقه ای جمهوری اسلامی ایران موثراست ؟
1-5- فرضیات تحقیق
تحقیق پیش رو دارای دو  فرضیه می باشد:
1- موقعیت جغرافیایی  ایران می تواند بر نقش آفرینی منطقه ای ایران در غرب آسیا موثر باشد.
2- منابع انرژی و ویژ گی ژئو کالچرمی تواند بر نقش آفرینی ایران نسبت به سایر کشورهای منطقه در منطقه گرایی غرب آسیا مؤثر باشد.
1-6 – اهداف تحقیق
اهداف تحقیق بصورت زیر می باشد

  • تبیین و شناخت مؤلفه های اثربخش ایران در زمینه انرژی و ژئوکالچر بر نقش آفرینی منطقه گرایی ایران
  • تحلیل توانمندی های ایران بر نقش آفرینی منطقه گرایی ایران
  • -بررسی محدوده واقعی نفوذ جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا
  • نشان دادن اینکه برقراری صلح و ثبات در منطقه از راه منطقه گرایی واتحاد منطقه ای و کاهش کشمکش بین دولت ها صورت می گیرد  و توانمندی های اثربخش ایران برای تقویت این منطقه گرایی می تواند نقش مؤثری داشته باشد.
  • تحلیل رشد و توسعه منطقه گرایی و اثرات آن بر رشد موقعیت اقتصاد در ایران . 

1-7- قلمرو تحقیق
1-7-1-قلمرو زمانی تحقیق  
قلمرو زمانی در این پایان نامه از سال1357الی 1394یعنی زمانی است که جمهوری اسلامی ایران ظاهر می شود وتا امروز که نقش یک قدرت منطقه ای را بازی می کند.
 
 
1-7-2- قلمرو مکانی تحقیق                                                                                                                                                           
قلمرومکانی تحقیق حاضرغرب آسیا یا جنوب غربی آسیا منطقه‌ای در آسیا است که با جنوب خاور اروپا و شمال خاور آفریقا همسایه است. ایران هم به لحاظ این تقسیمات در غرب آسیا واقع شده است.
غرب آسیا شامل کشورهای ایران،ارمنستان،جمهوری آذربایجان،بحرین،قبرس،گرجستان،عراق، اردن،کویت،لبنان،عمان،فلسطین،قطر،عربستان سعودی،سوریه،ترکیه،امارات متحده عربی،یمن می باشد.از نظر محدوده زمانی دو دهه اخیر می باشد.
1-7-3- قلمرو مو ضوعی تحقیق
این تحقیق مقایسه تطبیقی تاثیر گذاری مولفه های ژئوپولیتیک بر منطقه گرایی جمهوری اسلامی
ایران را مورد مطالعه قرار میدهد.
1-8- پیشینه ی تحقیق
1-در سال 1380،دکتر عزت الله عزتی در کتاب ژئوپلتیک در قرن بیست و یکم ژئوپلتیک را تکیه گاه واقعیت ها دانسته و از طرفی هم برای ورود به صحنه سیاسی بین المللی اتکاء به قدرتی را که دارای منبع و منشأ جغرافیایی یعنی در حقیقت حیطه ژئوپلتیکی باشد را ضروری قلمداد نموده است.  واز موقعییت جغرافیایی وانسان بعنوان دو عامل  مهم ثابت ومتغیردرژئو پلیتیک ودو قطب اصلی اشاره نموده است
2- در سال 1385،دکتر عمران علیزاده در پایان نامه دوره کارشناسی ارشد خود از عوامل ژئوپلتیک تأثیرگذار بر همگرایی های منطقه ای اشاره نموده که در آن محوریت جمهوری اسلامی ایران را با بیان مشترکاتی نظیر قومیت، زبان و خط، دین و مذهب و فرهنگ و تاریخ میراث مشترک مورد تأکید قرار داده و این تشابهات را موجب تقویت در همگرایی برای منطقه گرایی را متذکر شده اند .
3-در سال 81،دکتر محمدرضا حافظ نیا در کتاب جغرافیای سیاسی ایران اشاره به موقعییت خاص ایران نموده است  و اظهار داشته که  این موقعییت مسیر ارتباط تمد نها واقوام مختلف در حد فاصل مناطق  جغرافیایی بوده و همین ویژگی برقراری ارتباط با ایران را اجتناب ناپذیر تلقی نموده است و علاوه بر آن میتوان به  کتاب ایران منطقه ای» تألیف دکتر محسن رضایی که در مورد چگونگی قدرت منطقه ای ایران در جنوب آسیای غربی اشاره نمود و همچنین کتاب «افقهای جدید در جغرافیا» که توسط دکتر محمدرضا حافظ نیا و مراد کاویانی راد نگاشته شده و به مسئله منطقه گرایی و سازمان های منطقه ای پرداخته شده است اشاره نمود.
4-کیهان برزگر ، 15 بهمن 88،در مقاله ای تحت عنوان منطقه گرایی در سیاست خارجی ایران به بررسی اهمیت منطقه گرایی در سیاست خارجی ایران در خاورمیانه  پرداخته واین عقیده را داشته که تغییر و تحولات سیاسی،امنیتی و ژئوپلتیک در سطح خاورمیانه بعد از حوادث 11 سپتامبر ،جایگاه منطقه گرایی را در سیاست خارجی ایران تقویت کرده است و نویسنده نتیجه می گیرد که جمهوری اسلامی ایران باید با باز تعریف مولفه های قدرت ملی خود در سطح منطقه ای ،به حل معضلات استراتژیک سیاسی-امنیتی با قدرت های فرا منطقه ای از جمله آمریکا بپردازد واز آن طریق تثبیت فرصتهای اقتصادی و توسعه پایدار را به جریان بیاندازد.
5-الهه کولایی و بهاره سازمند در مقاله ای تحت عنوان زمینه های درون نظری و برون نظری تحول  در نظریه های منطقه گرایی به بررسی وتعریف مفهوم منطقه گرایی پرداخته و بیان کرده که همگرایی در سیاست بین الملل با منطقه گرایییکسان بر آورد شده و در رویکردی دیگر منطقه گرایی گاه فرا ملی گرایی یا گرایش های بین حکومتی برآورد می شود.که به گسترش چشمگیر همکاری های اقتصادی ،سیاسی در میان دولتها و سایر کنشگران در مناطق جغرافیایی خاص اشاره دارد.هدف اصلی اصلی نگارش مقاله فوق ،پاسخ به این سوال  و بیان نگاه جامع نظری به تحول در نظریه های منطقه گرایی است.
1-9- روش و ابزار گردآوری اطلاعات
روش گردآوری اطلاعات به شیوه مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و تهیه گزارشات از طریق مراجعه به کتب و مجلات مرتبط می باشد و ابزار گردآوری با استفاده ازفیش برداری، سایت های اینترنتی و بانک های اطلاعاتی و همچنین استفاده از نقشه ها، نمودارها و جداول می باشد.
1-10- سازماندهی تحقیق
تحقیق حاضر در پنج فصل تهیه شده است که فصل اول آن به کلیات و چارچوب تحقیق می پردازد.در فصل دوم به مبانی نظری و بنیادی تحقیق حاضر و همچنین تاریخچه و تعاریف پایه اشاره دارد.در فصل سوم قلمروی جغرافیایی تحقیق مورد تحقیق و شناسایی قرار می گیرد.
در فصل چهارم این تحقیق به یافته های تحقیق  تخصیص یافته و در نهایت فصل پنجم به نتیجه گیری ،آزمون فرضیه و ارائه پیشنهاد وراهکار در زمینه موضوع تحقیق اختصاص  یافته است.
1-11- محدودیت های تحقیق
در انجام این پژوهش مشکلات و سختی هایی پیش روی محقق بوده  است که از جمله آنها می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
1-کمبود کتب و منابع تحقیقاتی در زمینه موضوع مورد تحقیق(به دلیل تنوع و به نوعی جدید بودن موضوع)
2-دوری از مرکز و مشکلات تردد با توجه به قرار گرفتن مراکز علمی معتبر و کتابخانه های مرجع در خارج از استان.
1-12-تعاریف واژگان تحقیق
1-12-1- منطقه گرایی: منطقه گرائی در سیاست بین الملل به گسترش قابل ملاحظه همکاری های سیاسی و اقتصادی میان دولتها و سایر بازیگران در نواحی جغرافیایی خاصی اشارت دارد. اصولاً منطقه به صورت ترکییی از نزدیکی جغرافیایی، درجه بالای تعاملات، چارچوب های نهادی و هویت های فرهنگی مشترک تعریف می گردد. در اغلب موارد منطقه گرائی بر حسب درجه انسجام اجتماعی (زبان، قومیت، فرهنگ، مذهب، تاریخ وآگاهی ازمیراث مشترک) انسجام اقتصادی ( الگوهای تجاری و مکمل بودن اقتصادی)، یکپارچگی سیاسی (نوع رژیم و ایدئولوژی ) و انسجام سازمانی (وجود نهادهای رسمی منطقه ای) تجزیه و تحلیل می شود.(سایت ایران بازگو)
1-12-2- جمهوری اسلامی ایران: پس از آنکه قرنها تئوری جدایی دین از سیاست و نظامهای حکومتی لائیک بر دنیا سیطره داشت و قوانین شرعی و الهی امری خصوصی در زندگی مردم تعبیر می شد، در 12فرودین سال 58، نظامی متولد شد که این نظریه‌ها را در قرن بیستم باطل کرد و حکومت اسلامی را براساس موازین وآموزه‌های دینی به منصه ظهور و عمل رساند.این ساختارسیاسی واجتماعی جمهوری اسلامی نام گرفت.(سایت فرهنگ نیوز)
1-12-3- غرب آسیا: غرب آسیا یا باختر آسیا منطقه‌ای در آسیا است که با جنوب خاور اروپا و شمال خاور آفریقا همسایه است. ایران هم به لحاظ این تقسیمات در غرب آسیا واقع شده است. این کلمه اخیرا در ایران به عنوان جایگزینی برای خاور میانه بکار برده می شود.(سایت ویکی پدیا)
1-12-4- عوامل ژئوپولیتیک: برای انجام یک تحلیل ژئوپلیتیک روش های گوناگونی مطرح شده است. عزت ا… عزتی در فصل دوم کتاب”ژئوپلیتیک،“عوامل مؤثر در ژئوپلیتیک را به دو بخش ”ثابت“ و ”متغیر“ تقسیم کرده و معتقد است، عوامل ثابت در حقیقت همان پدیده های طبیعی و جغرافیایی است که موقعیت جغرافیایی در میان آن ها نقش کلیدی دارد. عوامل متغیر که ممکن است برخی از آن ها منشاء طبیعی داشته باشند، به دلیل نقش کمیتی که دارند متغیر محسوب می گردند و عامل انسانی در بین آن ها نقش کلیدی دارد.(پیشگاهی فرد،3:1382
تعداد صفحه :178
قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد کرمانشاه
دانشکده تحصیلات تکمیلی
 
پایان‏نامه کارشناسی­ارشد رشته M.A
گرایش: علوم سیاسی
 
عنوان:
بررسی رابطه بین تاسیس دولت مدرن در ایران و هویت ملی
 
بهمن 1393
 
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                       صفحه
چکیده 1
مقدمه. 2
فصل یک:کلیات تحقیق
بخش اول: کلیات تحقیق. 3
1- 1- عنوان تحقیق. 3
1-1-1- عنوان به زبان فارسی. 3
2-1-1- تعداد واحد پایان نامه. 3
3-1-1- بیان مساله اساسی تحقیق. 3
4-1-1- اهمیت و ضرورت تحقیق. 5
5-1-1- ادبیات و سوابق تحقیق. 5
6-1-1- اهداف مشخص پژوهش.. 7
1-6-1-1- هدف اصلی پژوهش.. 7
2-6-1-1- اهداف فرعی تحقیق. 7
7-1-1- سئوالات تحقیق. 7
1-7-1-1- سئوال اصلی. 7
2-7-1-1- سئوالات فرعی. 7
8-1-1- فرضیه های تحقیق. 7
1-8-1-1- فرضیه ی اصلی. 7
2-8-1-1- فرضیه ی فرعی. 7
9-1-1- تعریف واژه ها و اصطلاحات فنی. 7
10-1-1- روش تحقیق. 8
11-1-1- متغیرهای مورد بررسی. 8
12-1-1- سازماندهی تحقیق. 9
بخش دوم: چارچوب نظری تحقیق. 10
1-2-1- چارچوب نظری تحقیق. 10
2-2-1-تاملی در مفهوم دولت.. 11
3-2-1- تعریف دولت.. 12
4-2-1- نظریه های دولت.. 13
1-4-2-1- دیدگاه افلاطون. 13
2-4-2-1- ماهیت دولت از نظر ارسطو. 13
3-4-2-1- ماهیت دولت از دیدگاه لاک.. 14
4-4-2-1- دیدگاه اپیکور. 15
5-4-2-1- رواقیون. 15
6-4-2-1- اندیشه های سیاسی روم درباره ی دولت.. 16
7-4-2-1- اندیشه های مسیحی در موضوع دولت.. 17
8-4-2-1- اندیشه های توماس اکو ئیناس.. 18
9-4-2-1- اندیشه های ضد پاپ و دولت.. 19
5-2-1- دولت در اندیشه های عصر جدید 20
1-5-2-1- اندیشه های ماکیاول در مورد دولت.. 20
2-5-2-1- جنبش های دین زدائی و دولت.. 21
3-5-2-1- نظر یانژآنبدن در مورد دولت.. 22
4-5-2-1- دیدگاه هوگو گروسیوس.. 23
5-5-2-1- نظریات هابز در رابطه با دولت.. 23
6-5-2-1- مونتسکیو و دولت.. 24
7-5-2-1- دولت از دیدگاه روسو. 24
8-5-2-1- اگوست کنت ونگاه وی به دولت.. 25
9-5-2-1- مارکس و دولت.. 26
6-2-1- اشکال مختلف دولت.. 27
1-6-2-1- دولت های ملوک الطوایفی. 27
2-6-2-1- دولت پاتریمونیال. 27
3-6-2-1- دولت مطلقه. 29
1-3-6-2-1- ریشه های تاریخی پیدایش و زوال دولت مطلقه. 29
2-3-6-2-1- توجیه نظری پیدایش دولت مطلقه. 29
3-3-6-2-1- عوامل موثر بر پیدایش دولت مطلقه. 30
4-3-6-2-1- ویژگی های دولت مطلقه. 30
7-2-1- مفهوم مدرنیته. 32
1-7-2-1- مدرنیته در اندیشه ی ماکس وبر. 33
2-7-2-1- مفهوم دولت مدرن. 34
3-7-2-1- جامعه شناسی تاریخی دولت مدرن. 34
نتیجه گیری.. 36
بخش سوم: مبانی نظری هویت.. 37
مقدمه. 37
3-1- مبانی نظری هویت.. 37
1-3-1-تعریف هویت.. 37
2-3-1- فلسفه وجودی هویت.. 39
3-3-1- مروری بر دیدگاه های نظری هویت.. 39
1-3-3-1- دیدگاه مدرنیستی. 39
2-3-3-1- دیدگاه جاوید انگاری یا کهن گرائی. 40
3-3-3-1- دیدگاه زیست شناختی. 41
4-3-3-1- دیدگاه مارکسیستی در تبین هویت ها 41
5-3-3-1- دیدگاه های کلاسیک در موضوع هویت.. 41
4-3-1- رویکردهای مدرن به هویت.. 42
1-4-3-1- نظریه آنتونی گیدنز. 42
2-4-3-1- نظریه فردریک بارث.. 43
3-4-3-1- پسا ساخت گرایی و هویت.. 43
4-4-3-1- مکتب کنش متقابل نمادین و هویت.. 43
5-3-1- انطباق و سازگاری هویتی. 45
6-3-1- مفهوم هویت ترکیبی. 46
7-3-1- عوامل موثر بر آینده هویت.. 47
8-3-1- بررسی رابطه ی قدرت و هویت.. 47
9-3-1- جهانی شدن و هویت.. 48
10-3-1- هویت قومی. 50
11-3-1- شکل گیری مفهوم دولت – ملت.. 51
12-3-1- هویت ملی و مفهوم آن. 54
نتیجه گیری.. 55
فصل دوم:ماهیت دولت در ایران
مقدمه. 56
1-2- فرهنگ سیاسی در ایران و ماهیت دولت در ایران. 56
2-2- فرهنگ سیاسی قبل از اسلام 56
3-2- فرهنگ سیاسی ایران بعد از اسلام 58
4-2- فرهنگ سیاسی ایران در دوره ی معاصر. 59
5-2- پیشینه ی ساخت دولت مدرن در ایران. 61
6-2- ساخت سیاسی دولت ملی در ایران. 62
7-2- نگاه پاتریمونالیستی به ماهیت دولت ایران. 65
فصل سوم: هویت ملی در ایران
مقدمه. 67
1-3- تاسیس هویت ملی در ایران. 67
2-3- هویت ایرانی در پرتو مدرنیسم 67
3-3- هویت ایرانی در پرتو مدرنیسم 68
4-3- فرآیند هویت سازی در ابتدای شکل گیری دولت مدرن. 68
5-3- بنیانهای سیاسی جامعهی سنتی ایران. 69
6-3- ورود اندیشه ناسیونالیسم به ایران. 70
1-6-3- ناسیونالیسم قومی در ایران. 71
7-3- هویت مدرن در پرتومدرنیسم ایرانی. 72
8-3- نقش نخبگان در توجیه هویت مدرن ایران. 73
9-3- نخبگان سیاسی وادبیات قوم مدارانه. 74
10-3- سیاست های قومی و تاثیر آن بر هویت ملی. 80
1-10-3- سیاست قومی دولت ایران در قبال اقوام 84
2-10-3- سیاست های قومی قبل ازدولت مدرن. 84
1-2-10-3- سیاسیت قومی در دوره ی قاجار. 85
2-2-10-3- سیاست های قومی دوران مشروطه. 85
فصل چهارم: نا کارآمدی دولت مدرن در ساخت هویت ملی
1-4- مراحل اولیه تشکیل دولت ملی در ایران. 88
2-4- سیاست قومی رضا شاه در ایران. 88
3-4- مصادیق سیاست های قومی رضا شاه در ایران. 92
4-4-توصیف وضع مناطق قومی در ایران بعد از رضا شاه 92
5-4- سیاست های قومی پهلوی دوّم 94
نتیجه گیری.. 97
منابع. 99
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده:

مفهوم دولت مدرن عبارت است از تغییر و تحولاتی است که نیمه دوم قرن هیجده و اوایل قرن نوزده در اروپا اتفاق افتاد و موج آن به کشورهای دیگر از جمله ایران رسید.  جنبش مشروطیت در ایران  که واکنشی در مقابل این تحولات  بود به دلایل متعددی نتوانست دولت مدرن در ایران  رابه معنای واقعی کلمه تشکیل دهدو به تبع آن هویت ملی راجایگزین هویت­های قومی و قبیله نماید. در عوض نوعی استبداد جایگزین آن گردید. به این دلیل ما شاهد تنوع تعاریف این نوع هویت در یک صد سال اخیر در جامعه ی ایران بودیم بطوری که اغلب در فرهنگ سیاسی ایرانیان به غلط هویت ملی با هویت نژادی و زبانی آمیخته می شود و تصوری صحیحی از آن تا کنون حتی نزد نخبگان سیاسی حاصل نشده است.
 
واژگان کلید: دولت مدرن- هویت ملی
 
 

 

 

 

 

 

 

مقدمه:

در معنای جدید آن تقسیم­بندی جهان به واحدهای سیاسی بر اساس مرزبندی جغرافیایی منجر به خلق مفهومی به نام هویت ملی گردید. رفته رفته دولت­های جدید التأسیس با پذیرش هنجارهای سرمایه­داری و قوانین و مقررات اقتصاد جهانی، مطلق­گرایی سیاسی را کنار گذاشته و انعطاف بیشتری در پذیرش ارزش­های ناشی از مدرنیسم و لیبرالیسم در حوزه­های اجتماعی و اخلاقی از خود نشان دادند.
اما این وضع در کشورهای جهان سوم روند فوق­الذکر را طی نکرد و در بازه­های زمانی مختلف بین گشایش سیاسی و استبداد نوسان نمود. در ایران بعد از نهضت مشروطه، همراه با اولین مراحل پیدایش مدرنیته و تشکیل دولت شبه مدرن ملی تقابل بین سنت و مدرنیسم به خشونت گرائید و سطوحی از منازعات قومی و قبیله­ای همراه با تهاجم به کلیه­ی مظاهر سنت­گرایی از طرف دولت نوظهور، موجی از واگرایی قومی و قبیله­ای را در ایران فراهم آورد. ونتوانست مفهوم مدرن هویت ملی را به درستی جایگزین سایر هویت­های مادون، نظیر هویت زبانی، قومی، قبیله­ای، نژادی و مذهبی نماید. بدین ترتیب در همان اوایل پیدایش هویت ملی در ایران، نوعی چالش بین این هویت با سایر هویت­ها آغاز شد. پژوهنده در این تحقیق مدعی است که طرح مسئله­ی هویت ملی در ایران و تلاش برای نهادینه کردن آن از سوی دولت شبه مدرن رضا خان، به درستی انجام نگرفت و به جای آن هویت قومی از سوی دولت و نظریه پردازان آن زمان تبلیغ و تثبیت شد. بعدها این برداشت از ظهور مشروطه تا پیدایش انقلاب اسلامی از سوی بسیاری از اندیشمندان، نظریه پردازان و سیاست­مداران مورد تائید قرار گرفت و تا کنون هیچ مصالحه­ای بین نخبگان سیاسی حاکم و سایر اقلیت­های قومی بر سر این مفهوم حاصل نشده است.
از سوی دیگر، به دلیل اینکه در ساخت سیاسی ملت – دولت زندگی می­کنیم، ضروری است که بدانیم چه نسبتی میان هویت­های مختلف با هویت ملی برقرار می­شود و تا چه حد امکان یافتن راه­های گریز برای جلوگیری از اختلاف بین آنها وجود دارد، به گونه­ای گه هیچ سطحی از هویت سطوح دیگر را تحت الشعاع قرار ندهد.

 

 

 

 
 
 
 

فصل یک: کلیات تحقیق

بخش اول: کلیات تحقیق

1- 1- عنوان تحقیق

1-1-1- عنوان به زبان فارسی

بررسی رابطه بین تاسیس دولت مدرن در ایران و هویت ملی

2-1-1- تعداد واحد پایان نامه

3-1-1- بیان مساله اساسی تحقیق

هویت ملی و دولت مفاهیم مدرنی هستند که در اثر تغییر و تحولات قرن 17 وارد حوزه ی علوم انسانی شدند به این ترتیب که دولت در سه حوزه ی اقتصادی شامل توسعه صنعتی و رشد نظام سرمایه داری به همراه درهم ریختگی اقتصاد سنتی و ایجاد بازار ملی و هم در حوزه ی علوم سیاسی متاثر از انقلاب فرانسه و دیدگاه­های مونتسکیو و در بعد فرهنگی مدیون توسعه ی تکنولوژیکی وسایل ارتباط جمعی و آموزش همگانی پدیدار شد. بنابراین دولت مدرن در اروپا حاصل ضرورت­ها و تکامل در سه حوزه ی اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بعد از انقلاب صنعتی بود. برای تشکیل چنین دولتی فرآیندهای زیر طی شده اند.
1-مرحله ملت سازی[1]
2-مرحله دولت سازی[2]
3-تدوین معیارهای صحیح جهت توزیع عادلانه ی منابع
4-ترک علایق ماقبل مدرن و سیاست گذاری خارج از علایق شخصی و گروهی.
برای طی مراحل فوق مستلزم ضروریات ساختاری برای رسیدن به یک جامعه ی ملی است بدیهی است این مراحل جنبه ی انتزاعی نداشته بلکه در یک زمینه ی اجتماعی و فرآیندی تجربی به همراه گذر از یک مرحله­ی آزمون و خطا و رسیدن به خرد جمعی یا رسیدن به یک هم رایی درباره تعاریف مشترکی نظیر فرد، جامعه، مالکیت، سیاست قدرت و… می باشد.
اما هویت ملی به تبع تشکیل دولت­های مدرن بوجود آمد چرا که تا قبل از پیدایش دولت­های مدرن، آنچه که ساخت سیاسی جوامع را تشکیل می داد، مرزبندی­های قومی بود. اما زایش هویت ملی به عنوان پدیده­ای اجتماعی و سیاسی، خود آگاه و مستقل و تکوین این هویت و تحقق آن در چارچوب دولت­های ملی جدید، بستگی به میزان رعایت حقوق شهروندی و برابری انسان­ها به عنوان عضوی از یک دولت ملی دارد. هر اندازه مفهوم هویت از عناصر نژادی، زبانی، قومی، قبیله ای، دینی، طبقاتی، جنسی و تباری فاصله گیرد به مفهوم هویت ملی و مفهوم مدرن ملت نزدیک می شود و از واگرایی ملت کاسته می گردد.
در ایران قبل از شکل گیری دولت مدرن یا شبه مدرن، رؤسای قبایل، طوایف و عشایر در مناطق جغرافیایی دارای اختیارات و قدرت زیادی بودند حتی تمرکز گرایی دولت ایلی قاجار هم نتوانست از حوزه نفوذ و قدرت این رهبران بکاهد زیرا این دولت، دولتی ملوک الطوایفی بود و از لحاظ نظامی و مالی به قبایل و رؤسای آنها اتکا داشت آنچه که در ایران باید اتفاق می افتاد تضعیف هویت های مادون و برجستگی هویت مافوق (هویت ملی) نسبت به سایر هویت ها است. گر چه انقلاب مشروطه تا حدودی توانست زمینه ساخت هویت ملی را در شکل جدید آن در فرهنگ سیاسی ایران رواج دهد، اما به دلایلی چند از قبیل فقر، بی سوادی، جدایی جغرافیایی و همه گیر نبودن نهضت، این مفهوم نتوانست در ذهن عامه مردم ایران نضج گیرد و عاقبت در اثر برخورد با دیوار ستبر سنت گرایی متلاشی شد آنچه بعد از شکست جریان مشروطه خواهی رخ داد، بر خلاف شکل گیری دولت­های قرن 17 و 18 اروپا که حاصل سنتز نیروهای داخلی بود، نوعی یورش همگانی و تضاد خشونت آمیز بین آنچه در ظاهر مدرن است و آنچه که سنتی می نمود. حاصل این تضاد عدم امکان زیست سیاسی پایدار و مبتنی بر گفتمان معقول ومشارکت جو بین دولت و سایر اقوام ایرانی است یورش خشونت آمیز به نظم سنتی چند ساله و تلاش سرکوب گرایانه ی رضا خان به منظور ایجاد یک جامعه ی فارغ از سنت دقیقاً بر خلاف مدل­های غربی ایجاد دولت –ملت بود چرا که در مدل غربی دولت از دل دگرگونی­های نظام سنتی بیرون آمد. در این تحقیق پژوهنده مدعی است که سنتز دولت – ملت و پیدایش مفهوم هویت ملی در ایران حاصل یک توافق همگانی نبود بلکه در اثر سرکوب و تضاد بوجود آمده است .پروسه ی ساخت هویت ملی از همان ابتدا گروه­های قومی و قبیله ای ایران را به چالش کشید و نوعی مقاومت منفی در مقابل تکوین هویت ملی در معنای مدرن آن ایجاد نمود نتیجه ی این فرآیند نگاه غیر خودی به مفهوم دولت از سوی جامعه ی قومی ایران بود بطوری که بین هویت ملی در معنای صحیح آن و سایر هویت ها ایجاد شکاف عمیق نمود در نتیجه پروژه ی توسعه در تاریخ ایران به دلیل این ساخت متباین نتوانست خلا ایجاد شده بین دولت و ملت را پر نماید.
هر چند که رضا خان و بعد از وی فرزندش تلاش فراوانی نمودند تا مولفه های هویت ملی را از افسانه­های ایران باستان بگیرند و این خلا هویتی را پر نمایند، اما به دلیل تصنعی بودن این اسطوره ها و تکریم و تقدس آنها از سوی قدرت مرکزی مورد پذیرش عموم قرار نگرفتند وعاقبت در اثر چالشی های داخلی و خارجی این مفاهیم همراه با رویداد انقلاب اسلامی در ایران متلاشی شدند.
آنچه که در پژوهش فعلی مورد نظر است دریافت رابطه ی بین تشکیل دولت مدرن در ایران و افزایش یا کاهش همگرایی ملی است در این تحقیق دولت مدرن در ایران به دولتی اطلاق می شود که بعد از شکست انقلاب مشروطه و رسیدن رضا خان به قدرت آغاز می شود و سعی در ایجاد وحدت ملی بر اساس مرزهای جغرافیایی ایران دارد محقق به دنبال دریافت و فهم این رابطه است که اساسا دولت مدرن در ایران به معنی و مفهوم واقعی آن تشکیل شده است یا خیر؟ و اگر هم تشکیل شده باشد زایش هویت ملی در ایران چگونه بوده است؟

4-1-1- اهمیت و ضرورت تحقیق

از آنجایی که مفاهیمی مانند هویت، ملت و دولت مفاهیمی سیال بوده و از جامعه ای به جامعه ی دیگر تا حدودی متفاوتند، راه را بر برداشت های متفاوت از این مفاهیم باز می کنند و هر گروه و یا تفکری بر حسب اصول و مبادی و فلسفه وجودی خود گاهی تعریف های متباین از اصطلاحات بالا را با سایر احزاب و گروه­های دیگر ارائه می نماید.
وجود این برداشت های متفاوت بخصوص هنگامی که جامعه ملی متکثر باشد و حاکمیت در دست یک گروه قومی خاص قرار گیرد سبب تضاد و افزایش واگرایی در این جامعه می شود. بدین ترتیب اهمیت اتفاق نظر بر تعاریف مشترک از مفاهیم فوق سبب می شود تا فضای سیاسی آن جامعه برای پذیرش و مشارکت سایر گروه­های قومی شفاف­تر شود و راه را برای مشارکت گروه­های مختلف و تشکیل جامعه مدنی مبتنی بر تفاهم و انعطاف پذیری هموار نماید.

5-1-1- ادبیات و سوابق تحقیق

پژوهش­های متعددی در زمینه تفاهیم دولت، هویت، ملیت و قومیت تاکنون توسط پژوهش گران داخلی و خارجی صورت گرفته و یک بُعد یا ابعاد مختلف این مفاهیم را مورد بحث و تجزیه و تحلیل قرار داده اند. بعضی از این دیدگاه­ها واقع بینانه تر بوده و به دور از تعصبات قومی و یا نژادی به مسئله هویت دولت توجه داشته اند. بعضی هم با فرض یکسان بودن تحولات جهانی گرایش به تعمیم پذیری نتایج ملاحظات گروهی و قومی و با توجه به هویت های تاریخی اقدام به بررسی موضوع نموده اند از جمله ی این منابع:

  • الطائی، علی، بحران هویت قومی در ایران؛ موضوع این کتاب قبل از اینکه سیاسی باشد، فرهنگی است. نویسنده ضمن توجه به تنوع قومی و فرهنگی در ایران عدم توجه به این مسئله از سوی سازمان­های رسمی و غیر رسمی را موجب بحران هویت در این کشور شده است.
  • احمدی، حمید، قومیت و قوم گرایی در ایران، افسانه یا واقعیت. در این اثر ضمن توجه به مفاهیم و اصطلاحات بکار گرفته شده در مطالعات قومی در خاورمیانه و ایران مسئله تفکیک نژادی را رد می کند و آن را حاصل ذهنیت پردازی می داند.
  • حمید، احمدی، ایران هویت، ملیت، قومیت. شامل مجموعه ای از مقالات است که پیرامون مسائل قومی و هویتی در ایران نوشته شده است.
  • صدر، ضیاءالدین، کثرت قومی و هویت ملی ایرانیان: اهمیت این اثر در ارائه تعریف منطقی از هویت ملی در ایران در مقابل سایر هویت های هشت گانه می باشد. نویسنده ضمن به نقد کشیدن دیدگاه­های ناسیونالیستی در ایران، عامل اصلی گرایش­های قومی را تفسیر غلط از مفهوم ملت و هویت می داند که توسط مدرنیست های قوم گرای ایران ارائه شده است. این کتاب می تواند اثر مفیدی در تصحیح مفهوم هویت ملی در ایران باشد.
  • حیسنی، جواد، جامعه شناسی وفاق اجتماعی و اقلیت های قومی در ایران. در این اثر ضمن دارا بودن طرح نظری در زمینه ی جامعه شناسی وفاق اجتماعی در ایران به مفهوم توسعه در مناطق مختلف ایران اشاره کرده است. همچنین تاثیر گروه قومی حاکم بر وفاق یا واگرایی قومی رابررسی کرده است.
  • برتون، رولان، ترجمه ناصر فکوهی، این کتاب به عنوان یک منبع پایه در بخش مطالعات قومی در حوزه سیاسی کاربرد دارد. در این اثر هویت قومی و نقش عواملی چون زبان و جغرافیا در ساخت هویت مورد بحث قرار گرفته است همچنین جایگاه دولت در رابطه با اقوام و مدیریت چالشهای قومی در جهان امروز در حوزه ی وسیع جهانی مورد توجه قرارداده است.
  • بیگدلو، رضا، باستان گرایی در تاریخ معاصر ایران: این اثر از معدود آثاری است است که چهره واقعی ناسیونالیسم ایرانی را در رابطه با اقوام ایرانی آشکار می کند. نویسنده ی کتاب آغاز این ایدئولوژی را بطور رسمی از اواخر دوره ی قاجاریه می پندارد گر چه وجود آن را در تاریخ ایران ناشی از شکست­های پی در پی ایرانیان و حقارت ناشی از آن می داند وی ضمن طرح ایده های قوم گرایان ایرانی در ادبیات و تاریخ معاصر ایران معتقد است که این گرایش­های ناسیونالیستی حاصل تحولات مغرب زمین بوده که به سمت رادیکالیسم قومی و نژادی فارس گرایانه سوق داده شده و به جریانی خود محور و ضد دموکراسی تبدیل گردیده است. این جریان نقش مهمی در ساخت دولت – ملت در ایران ایفا نموده و رابطه دولت-ملت را از شکل دموکراتیک آن به شکل استبدادی رهنمون نموده است.

6-1-1- اهداف مشخص پژوهش

1-6-1-1- هدف اصلی پژوهش

بررسی رابطه ی تاسیس دولت مدرن و شکل گیری هویت ملی

2-6-1-1- اهداف فرعی تحقیق

الف: آشنایی با ساخت دولت مدرن در ایران
ب: آشنایی با چگونگی شکل گیری هویت ملی
ج: آشنایی با عوامل موثر بر عدم شکل گیری هویت مدرن در ایران

7-1-1- سئوالات تحقیق

1-7-1-1- سئوال اصلی

 تاسیس دولت مدرن در ایران چگونه سبب عدم شکل گیری هویت ملی گردید

2-7-1-1- سئوالات فرعی

الف: ساخت دولت مدرن در ایران چگونه بوده است؟
ب: تاچه اندازه هویت ملی ایران به تبع تاسیس دولت ملی شکل گرفته است؟

8-1-1- فرضیه های تحقیق

1-8-1-1- فرضیه ی اصلی

ساخت دولت مدرن در ایران مانع شکل گیری هویت ملی شده است.

2-8-1-1- فرضیه ی فرعی

فرضیه اول: ساخت دولت مدرن در ایران غیردموکراتیک و اجباری بوده است.

9-1-1- تعریف واژه ها و اصطلاحات فنی

دولت مدرن : شکل جدیدی از دولت است که حاصل انقلاب­های دموکراتیک اواخر قرن 18 و ابتدای قرن 19 یعنی انقلاب فرانسه در 1789 و سپس سایر انقلاب­های اروپایی می باشد. این دولت برخلاف دولت­های باستانی مشروعیت خود را از خداوند یا اشرافیت خونی نمی گیرد بلکه حاصل تفاهم عمومی است.
در این فرایند (دولت سازی) قدرت­های محلی تضعیف شده یا بطور کلی تحت الشعاع یک قدرت مرکزی قرار می گیرند بطور کلی فرایند دولت-ملت سازی مدرن عبارت است از گذر از هویت های سنتی-اجتماعی به سوی هویت همبسته تر و یکپارچه تر که سرانجام در قالب مفهوم کلاسیک کشور – ملت متبلور می شود (دلیرپور، 1380: 53)
پیدایش دولت مدرن در ایران با پایان دولت قاجار و شکست جریان مشروطه آغاز می شود. گرچه پایه های تئوریک این دولت از انقلاب مشروطه گذاشته شده بود ولی تطبیق عملی این تئوری در ایران با روی کارآمدن رضا شاه صورت گرفت.
همگرایی ملی: همگرایی با مفاهیمی چون وفاق، همنوایی و انسجام رابطه­ی نزدیک دارد. این مفهوم در حوزه­های مختلف علوم اجتماعی کاربرد دارد. وقتی جامعه­ای را به عنوان یک سیستم در نظر گیریم که دارای تمایل ذاتی به تعادل و ثبات باشد، در آن صورت گرایش به منازعات و تضاد امری نامعقول به نظر می­رسد (مقصودی، 22:1380).
در فرهنگ علوم اجتماعی تعریف همگرایی اینگونه بیان شده است: تمایل اندیشه­ها، افکار، گرایش­ها و بینش­های متمایز به نقطه مشترک که مورد پذیرش همه­ی افراد خواهد بود.
در این پژوهش همگرایی عبارت است از تمایل کلیه اقوام ایرانی در پهنه جغرافیایی ایران و سایر هموطنان به اتخاذ مواضع مشترک بر اساس منافع و هویت ملی مشترک جهت مقابله با هر گونه تهدید اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است که وحدت ملی را به مخاطره می اندازد. هر اندازه این رابطه افزایش یابد زمینه ی برطرف نمودن اختلافات و رفع نیازها بیشتر خواهد شد.
واگرایی ملی: واگرایی در لغت به معنای فاصله گرفتن و به راه­های متفاوت رفتن است. که با همگرایی رابطه­ی معکوس دارد واگرایی نشان از وجود مرزها، فاصله ها و اختلاف بین گروه­ها و نهادها است که ریشه ی آن در ارزیابی افراد از منافع متضاد می باشد. بطور کلی می توان گفت که واگرایی عبارت از رشد فزاینده ی هویت قومی و سایر هویت های مادون در برابر هویت ملی است.(اچ لاور، 1373 : 32)

10-1-1- روش تحقیق

روش تحقیق در این پژوهش مبتنی بر روش تحلیلی توصیفی است که با استفاده از ابزار و تکنیک­های جمع آوری اطلاعات، کتب، مقالات، روش های اسنادی و کتابخانه ای تدوین شده است. تاکید اصلی محقق بر پژوهش­های تاریخی در چند دهه اخیر می باشد همچنین با درک این نکته که ابعاد و دامنه ی علل و بروز شکاف­های هویتی و مطالبات گریز از مرکز محدود به علل و عوامل تاریخی نیست و تحت شرایط موجود جامعه اتفاق می افتد از روش تحلیل محتوی تقاضاهای قومی در چند دهه اخیر استفاده شده است.

11-1-1- متغیرهای مورد بررسی

در این پژوهش بدنبال تبیین رابطه­ی بین دو متغیر مستقل، ساخت دولت مدرن در ایران و متغیر وابسته­ی هویت ملی هستیم. بدین معنا که هویت ملی تحت تاثیر سیاست های دولت ملی شکل گرفته است.
بدیهی است میزان وابستگی و گرایش به هویت ملی از طریق بررسی تاریخی رخدادهای همگرایانه یا واگرایانه در ایران سنجیده می شود و هر اندازه مشارکت مردم ایران در یک رخداد ملی افزایش یابد نشان از همگرایی خواهد بود. این بدین معنی است که حوادث تاریخی و مراحل انعطاف تاریخی یا رخ دادهای مهم می تواند به عنوان پارامتر اندازه گیری همگرایی یا واگرایی ملی باشند.
روش گرد آوری اطلاعات مبتنی بر مطالعات تاریخی جامعه شناختی از طریق مطالعات کتابخانه ای می­باشد.
روش و ابزار تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده توصیفی بود. میزان مشارکت مردم ایران در حوادث ملی ابزار سنجش وابستگی یا عدم وابستگی به هویت ملی خواهد بود.

12-1-1- سازماندهی تحقیق

پژوهنده برای فهم بیشتر موضوع و آشنایی سایر پژوهندگان با مفاهیم و اصطلاحات مورد پژوهش، آن را در چهار فصل سازماندهی نموده است. فصل اول شامل سه بخش است: بخش اول شامل کلیات تحقیق، بخش دوم: نظریات مختلف درباره ی منشا دولت از عهد باستان تا کنون است و در بخش سوم این تحقیق مفهوم هویت ملی بررسی می شود. فصل دوم پژوهش .ماهیت دولت در ایران و فصل سوم به چگونگی تکوین هویت ملی ایران می پردازد. فصل چهارم این پژوهش به بررسی ناکارآمدی دولت ایران در ساخت هویت ملی اختصاص دارد.
[1] Nation Building
[2] State Building
تعداد صفحه :86
قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : صنایع

گرایش :سیستم های اقتصادی اجتماعی

عنوان :  طراحی الگوریتم فراابتکاری برای زمانبندی ماشین­های موازی نامرتبط با تابع هدف چندگانه در محیط تولید بهنگام

مرور ادامه

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : جغرافیا و برنامه ریزی شهری

گرایش : محیط زیست شهری

عنوان : تحلیل پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران

مرور ادامه

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی صنایع

عنوان :  برنامه ریزی تولید ادغامی چند هدفه پایدار در زنجیره تأمین تحت شرایط عدم قطعیت

 

مرور ادامه

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد  رشته مهندسی صنایع

گرایش :مهندسی صنایع

عنوان : برنامه ریزی تولید ادغامی چند هدفه پایدار در زنجیره تأمین تحت شرایط عدم قطعیت

مرور ادامه

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری

گرایش : محیط زیست شهری

عنوان : تحلیل پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران

مرور ادامه

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی صنایع

گرایش : صنایع

عنوان : بهینه سازی چندهدفی مدل جانمایی تسهیلات با سرویس دهندگان ثابت و تقاضای تصادفی مشتریان، با استفاده از الگوریتم های فراابتکاری

مرور ادامه