الف) مرحله اول، در این مرحله انرژی مایکروویو در بافت ماده مرطوب به انرژی حرارتی تبدیل می شود و با گذشت زمان دمای ماده مرطوب افزایش پیدا می کند. مقدار رطوبت جدا شده در این مرحله نسبتا پایین است.

ب) مرحله دوم، در این مرحله به علت افزایش سریع حرارت و نیز ایجاد فشار داخلی میزان رطوبت جدا شده بالا است. در بعضی مطالعات گزارش شده که در این حالت مقدار فشار داخلی 100 کیلو پاسکال بیش از فشار اتمسفری است. [59]

ج) مرحله سوم، مرحله ای است که در آن میزان رطوبت بصورت محلی و نقطه ای کاهش یافته و انرژی مورد نیاز برای تبخیر رطوبت کمتر از انرژی حرارتی حاصل از پرتوهای مایکروویو است. در نتیجه انرژی حاصله موجب حرارت دیدن بیش از حد ماده غذایی می شود. [8]

پارامترهای مربوط به مایکروویو که بر روی کیفیت مواد غذایی مؤثر می باشد عبارتند از:

الف) نیروی دی الکتریک (قدرت مایکروویو )

ب) زمان قرار گرفتن در معرض پرتو های مایکروویو [8]

2-3: استفاده از خشک کردن مایکروویو در صنعت و تجارت

خشک کردن با مایکروویو هنوز در صنعت رایج نیست. و برای این محدودیت دلایل چندی موجود است که پیش از این شناخته شده نبودند، بنابراین موجب بروز شکست‌های غیر منتظره و در نتیجه دلسرد شدن استفاده کنندگان احتمالی شده‌اند. در مقابل بعضی کاربردهای موفق و ادامه دار نیز وجود دارند. شیفمان[1] خشک کردن غلات را مثال زده است. استفاده از خشک‌کن هوای داغ به همراه مایکروویو و خلاء در آلمان و لهستان برای خشک کردن میوه‌ها متداول است.[54] در سال 1989، هائوری[2] هزینه‌های مورد نیاز برای تاسیس و نیز نیاز به انرژی برای 5 روش خشک کردن را ارائه نمود (جدول 2-1). با ظرفیت یکسان هزینه مورد نیاز برای تاسیس یک واحد خشک‌کن تحت خلاء و مجهز به انرژی مایکروویو بسیار بالاست، در حالی که هزینه انرژی پایین تر است.[28]

 

 

جدول2-1: مقایسه پنج روش خشک کردن مواد غذایی از جنبه هزینه‌های سرمایه گذاری و عملیاتی

نوع فرآیندانرژی مورد نیاز

(کیلووات بر کیلوگرم آب)

نسبت هزینه سرمایه‌گذاری

(با ظرفیت برابر)%

خشک‌کن هوا (نواری)9/1100
خشک‌کن افشانه‌ای6/1120
خشک‌کن تحت خلاء3/1113/0
خشک کن ترکیبی مایکروویو-خلأ5/1190
خشک‌کن انجمادی2230

 

2-4: خشک کردن تحت خلاء با بهره گرفتن از مایکروویو

این روش در مورد موادی که ممکن است در دماهای پایین آسیب ببینند مورد استفاده قرار می‌گیرد.[46] خشک کردن در دماهای پایین متناسب با خلاء بکار گرفته شده صورت می‌پذیرد. به علت اینکه انتقال حرارت به وسیله همرفت در این شرایط بسیار پایین است، انتقال حرارت و در نتیجه سرعت خشک شدن با بهره گرفتن از مایکروویو نسبت به روش استاندارد بسیار بالاتر است. در مقیاس صنعتی محصولی که باید خشک شود به شکل خمیری روی یک نقاله پخش شده وارد محفظه مایکروویو که تحت خلاء قرار دارد می‌شود. کاربرد صنعتی این سامانه تولید کنسانتره آب میوه پودر چای و آنزیم ‌هاست. [5]

 

 

2-5: تحقیقات انجام گرفته در زمینه خشک کردن میوه ها و سبزیجات:

محققین متعددی در ارتباط با روش های مختلف  خشک کردن میوه ها و سبزیجات مقالاتی را منتشر نموده اند از این جمله می توان به تحقیقی اشاره کرد که توسط جیری[3]  و همکاران  در سال 2005 انجام شد. در این تحقیق قارچ های تکمه ای تحت یک سیستم اصلاح شده مایکروویو – خلاء با انرژی خروجی 0 تا 600 وات خشک شدند. اثر متغیر های خشک کردن مثل انرژی مایکروویو، فشار سیستم، ضخامت محصول بر روی منحنی های خشک کردن و ویژگی های باز جذب آب بررسی شدند. خشک کن هوای داغ تحت درجه حرارت های مختلف برای مقایسه با خشک کن ترکیبی استفاده شد. خشک کن هوای داغ – مایکروویو 70 تا 80  درصد زمان خشک کردن را کاهش داد. محصولات خشک شده ویژگی های باز جذب بهتری را نشان دادند. فشار سیستم اثر اندکی بر روی نرخ خشک کردن داشت. ویژگی بازجذب آب با فشار سیستم تاثیر گرفت. اثر روش های مختلف خشک کردن بر روی ساختار ورقه های قارچ خشک شده مقایسه شدند. روش خشک کردن با هوای داغ محصولی با چروکیدگی بالا بنابراین تخلخل کمتر ایجاد می نماید. ولی در روش ترکیبی بخاطر کاهش زمان و درجه حرارت ساختار متخلخلی دیده شد. [26]

در سال 2008 نانتاوان تردتایی[4] و ویبیاو زو[5] به بررسی شرایط خشک کردن برگ نعناع با روش ترکیبی مایکروویو-خلأ و همچنین خشک کردن آن تحت هوای داغ پرداختند. در این تحقیق برای خشک کردن تحت مایکروویو- خلأ از شدت توان های مایکروویو برابر با 8، 6/9 و 2/11 با فشاری برابر با 33/13 استفاده شد. برای خشک کردن با هوای داغ از دو دمای هوای 60 و 70 درجه سانتیگراد استفاده شد. مدل های فیک و لوئیس به منظور توصیف سنیتیک خشک کردن تحت شرایط مختلف، مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که خشک کردن تحت مایکروویو-خلأ می تواند زمان خشک کردن برگ نعناع را به اندازه ی %90-85 بیشتر از خشک کردن تحت هوای داغ کاهش دهد. به علاوه، تغییرات رنگ در طول خشک کردن مشاهده گردید. L* ،a* و b* حاصل از برگهای نعناع خشک شده تحت خلأ و مایکروویو، بالاتر از آنهایی که تحت هوای داغ خشک شدند، بود. از طریق بررسی میکروگراف های الکترونی اسکن شده، مشاهده گردید که نمونه های خشک شده تحت مایکروویو-خلأ دارای منافذ بیشتر و ساختار منظم تر از آنهایی که تحت هوای داغ خشک شدند، هستند. نتایج حاصل از آزمایشات مربوط به آبگیری مجدد در Cº30 نشان داد که سرعت آبگیری مجدد نمونه های خشک شده تحت مایکروویو-خلأ در شدت توان های مایکروویو برابر با 6/9 و 2/11 به طور مشخصی بیشتر از نمونه های خشک شده تحت هوای داغ 60 و 70 درجه سانتیگراد بود. [59]

در سال 2010 آدام فیگل[6] به بررسی ویژگی های کیفی و سنتیک خشک کردن چغندر خشک شده تحت هوای داغ و مایکروویو-خلأ، پرداخت. او ابتدا تا رسیدن به محتوای رطوبت db 27/0 از هوای داغ 60 درجه سانتیگراد جهت خشک کردن چغندر استفاده کرده و در ادامه از روش ترکیبی مایکروویو- خلأ با توان های مایکروویو برابر با 240، 360 و 480 وات به منظور تکمیل فرآیند خشک کردن استفاده نمود. نمونه های کنترل با روش خشک کردن انجمادی، خشک شدند. سنتیک خشک کردن چغندر با بهره گرفتن از توابع نمایی توضیح داده شد. نتایج نشان داد که خشک کردن تکمیلی با روش مایکروویو- خلأ زمان کل خشک کردن را کاهش داده و همچنین میزان چروکیدگی را در مقایسه با خشک کردن تحت هوای داغ کاهش می دهد. محتوای رطوبت بحرانی، پروفیل دمایی نمونه ها را در طول خشک کردن نهایی تحت مایکروویو- خلأ، به دو دوره ی صعودی و نزولی تقسیم کرد. در دوره ی دمایی نزولی یک افزایش مشخصی در پارامترهای L*، a* و b* دیده شد. نمونه هایی که تحت مایکروویو- خلأ خشک شدند، پتانسیل آبگیری مجدد بهتر و ظرفیت آنتی اکسیدانی بالاتر از آنهایی که تحت هوای داغ خشک شدند، داشتند. افزایش توان مایکروویو و کاهش زمان خشک کردن اولیه با هوای داغ، کیفیت چغندرهای خشک شده به روش ترکیبی را افزایش داد.[23]

در سال 2011لویی لویی هانگ[7] و همکارانش در تحقیقی به بررسی اثر روش خشک کردن ترکیبی روی ترکیبات، بافت، آروما و ریز ساختار برش های سیب، پرداختند. در این تحقیق برش های سیب با روش خشک کردن ترکیبی و همچنین با روش خشک کردن انجمادی[8](FD) خشک گردیدند. استفاده از روش انجمادی(FD) در ابتدای فرآیند خشک کردن و ادامه دادن آن به وسیله روش خشک کردن ترکیبی مایکروویو-خلأ[9] (MWVD)، در مقایسه با نمونه هایی که فقط با روش انجمادی خشک شده بودند، نمونه های خشک شده با میزان قند کاهش یافته و پکتین کل بیشتر و همچنین میزان فنول کل کمتر، ایجاد کرد. باقیمانده ی آروما در نمونه های خشک شده با روش ترکیبی FD + MWVD نسبت به نمونه های خشک شده با روش FD وضعیت بدتری داشت. کاربرد مایکروویو اثر مشخصی روی فنول کل، پکتین و آروما داشت. به علاوه، حرارت بالا در زمان طولانی تر در مرحله ی ابتدایی فرآیند و دمای بالا در زمان کم در مرحله بعدی( خشک کردن با مایکروویو- خلأ )، در طول فرآیند خشک کردن ترکیبی FD + MWVD به ترتیب میزان قند کاهش یافته کمتر و وضعیت بدتر باقیمانده آروما را ایجاد می کرد. همچنین سرعت خشک کردن بالا در فرآیند خشک کردن تحت مایکروویو-خلأ ایجاد ساختار سلولی بدتری کرد.[30]

در سال 2010 زنفنگ لی[10] و همکارانش در تحقیقی به کنترل سرعت خشک کردن در مرحله میانی خشک کردن با مایکروویو پرداختند. خشک کردن مایکروویوی سیب در دمای ثابت از منحنی های خشک کردن خاصی پیروی می کند. مرحله ی میانی فرآیند خشک کردن، سرعت خشک کردن و تبخیر رطوبت بیشتری را نشان می دهد. ضمناً، عطر و طعم های بیشتری در این مرحله از بین می رود و رنگ سطح کم می گردد. به منظور بهبود اثرات خشک کردن، منحنی های خشک کردن در این مطالعه کنترل شدند و تغییر پیدا کردند. فرآیند خشک کردن کنترل شده منجر به پروفیل دمایی اپتیمایز شده گردید. به منظور ساده کردن روش های خشک کردن، سیب ها مجدداً با پروفیل دمایی به دست آمده، در حالی که منحنی های خشک کردن به صورت آنلاین مشاهده می گردید اما کنترل نمی شد، خشک گردیدند. بر اساس نتایج، کاهش سرعت خشک کردن در مرحله ی میانی می تواند کیفیت محصول را از لحاظ رنگ، طعم، مزه و ظاهر بهبود بخشد. این در حالی است که زمان خشک کردن و مصرف انرژی همچنان قابل قبول می باشد.[38]

در سال 2011 کارینا دوروفجوا [11] و همکارانش در تحقیقی محتوای ویتامین c را در نوعی توت خشک شده به روش ترکیبی مایکروویو-خلأ و همچنین خشک شده تحت هوای داغ، مورد بررسی قرار دادند. پیش فرآیند نمونه ها به صورت حرارتی و مکانیکی به منظور تبخیر بهتر رطوبت در فرآیند خشک کردن، انجام گرفت. در طول آزمایشات نمونه ها با هوای داغ 50 درجه سانتیگراد با سرعت 2/1 خشک شدند. محتوای رطوبت آنها برابر با 9 درصد بود. پارامترهای کیفی ای که در طول آزمایش ها بررسی شد شامل محتوای رطوبت( به روش خشک کردن در آون) و محتوای ویتامین C (LVS EN 14130:2003 ) بود. از طریق آزمایش ثابت شد که زمان خشک کردن نمونه ها با روش های مختلف خشک کردن اساساً به وضعیت و نوع پیش فرآیند بستگی دارد. در طول فرآیند خشک کردن در مدت 10 دقیقه محتوای رطوبت نمونه ها از میانگین %94/86 به %9 کاهش یافت. با توجه به اینکه ویتامین C کمترین مقاومت را در بین کل ویتامین ها دارد و می تواند به آسانی در طول فرآیندها و نگهداری، از بین برود و همچنین مضرترین فاکتور برای  ویتامین C در معرض نور، اکسیژن و حرارت طولانی قرار گرفتن می باشد، در این تحقیق مشخص گردید که از بین رفتن ویتامینC  در نمونه های خشک شده با روش ترکیبی مایکروویو-خلأ در مقایسه با هوای داغ، کمتر می باشد. [16]

در سال 2007 کریستین اچ سامن[12] و همکارانش روش ترکیبی مایکروویو- خلأ را مورد بررسی قرار دادند.آنها در این تحقیق بیان کردند که خشک کردن تحت مایکروویو- خلأ یک روش خشک کردن مؤثر و سریع می باشد و میتواند باعث دستیابی به خصوصیات منحصر به فرد و بهبود کیفیت محصولات در مقایسه با محصولات خشک شده به روش های قدیمی، گردد. آنها همچنین به این نتیجه رسیدند که از آنجایی که خلأ نقطه ی جوش آب را کم می کند باعث کاهش دمای فرآیند خشک کردن می گردد. توان مایکروویو و فشار خلأ روی سرعت خشک کردن مؤثر می باشند و به دلیل اینکه دماها در طول فرآیند خشک کردن تقریباً پایین نگه داشته می شوند و خشک کردن با سرعت در فشار اکسیژن پایین اتفاق می افتد، ترکیبات غذایی حساس به اکسیداسیون و تخریب حرارتی می توانند در سطح بالاتری نسبت به خشک کردن با هوای داغ،حفظ گردند. [53]

در سال 2010 تحقیقی توسط جین یانگ[13] و همکاران انجام گرفت که در آن اثر روش های مختلف خشک کردن( خشک کردن با هوای داغ، خشک کردن با مایکروویو و خشک کردن انجمادی تحت خلأ) روی فعالیت آنتی اکسیدانی سیب زمینی شیرین مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج بدست آمده، سیب زمینی شیرین خشک شده تحت مایکروویو، بیشترین فعالیت آنتی اکسیدانی و نمونه های خشک شده تحت هوای داغ کمترین فعالیت را دارا می باشند. [67]

در تحقیقی دیگر در سال 2001 ورقه های کیوی با ضخامت 03/5 میلی متر توسط مسکن[14] وهمکاران  در معرض خشک کن ترکیبی هوای داغ – مایکروویو قرار گرفتند. سرعت خشک کردن، چروکیدگی، ظرفیت آبگیری مجدد مقایسه شدند. سرعت خشک کردن افزایش و زمان آن کاهش یافت. چروکیدگی طی مایکروویو بیشتر از هوای داغ بود. کمترین چروکیدگی با روش ترکیبی دیده شد. [44]

در سال 2003 توسط بودهریو[15] وهمکاران تغییرات ترکیبات آروماتیک موز را طی دوره رسیدن و هوای داغ بررسی نمودند و در بررسی دیگری نمونه های موز به سه روش خشک کن هوای داغ، مایکروویو و ترکیب دو روش فراوری شدند. استفاده از مایکروویو در انتهای فرایند زمان خشک کردن را تا 64 درصد کاهش داد. رنگ موزها روشن تر بود و مقدار جذب آب بالاتر شد. [13]

در سال 2009 پژوهشی توسط اگنیزکا ناویرسکا[16] و همکارانش در رابطه با بکارگیری روش های خلاء- مایکروویو، خلاء و خشک کردن انجمادی در مقایسه با خشک کردن انتقالی کدو تنبل، انجام شد.طبق نتایج بدست آمده هر کدام از این روشها موثرتر و بهتر از روش خشک کردن انتقالی می باشند و در عین حال سرعت آنها نیز بیشتر می باشد. [47]

ورقه های  پرتقال را، رویز دیاز[17] در سال  2003 تحت خشک کن ترکیبی مایکروویو – هوای داغ قرار داد و مدل آبگیری – باز جذب آب را بررسی نمودند. [51]

در سال 2004 پیوترووسکی[18] و همکاران، توت فرنگی  را با بهره گرفتن از روش ترکیبی مایکروویو- هوای داغ خشک کرده و تأثیر آبگیری اسمزی بر توت فرنگی های خشک شده با این روش را بررسی کردند. افزایش انرژی مایکروویو در روش خشک کردن ترکیبی، بدون اینکه تحت تأثیر انجام یا عدم انجام  فرآیند اسمزی قرار بگیرد، بر کاهش زمان فرآیند مؤثر بوده و کاربرد آبگیری اسمزی قبل از خشک کن ترکیبی اثری بر زمان خشک کردن نهایی نداشت. [48]

برگ های جعفری توسط سویسال[19] در سال 2004 در یک آون مایکروویو خانگی خشک شدند. اثرات انرژی خروجی مایکروویو بر زمان خشک کردن و سرعت خشک کردن و کیفیت محصول نهایی از نظر رنگ بررسی شد. با پیشرفت فرآیند وکاهش رطوبت محصول، در جذب انرژی مایکروویو کاهش دیده شد که خللی در سرعت خشک کردن ایجاد نمود. از نظر رنگ با اعمال انرژی مایکروویو محصول رنگ سبز خوبی را نشان داد. در نتیجه در مقایسه با بهره گرفتن از هوای داغ به تنهایی مایکروویو زمان خشک کردن را شدیدا کاهش می دهد و کیفیت محصول را بالا می برد. [57]

ونگ[20] و همکاران در سال 2006، از یک آون مایکروویو آزمایشگاهی و با انرژی ورودی 100  تا 1000 وات با فاصله زمانی ثابت برای خشک کردن ورقه های هلو با وزن های متفاوت استفاده نمودند. باز جذب آب با افزایش انرژی مایکروویو افزایش می یابد همینطور در مصرف انرژی نهایی خشک کردن صرفه جوئی می شود. [64]

هردیا[21] و همکاران در سال 2006 خشک کردن گوجه فرنگی را بوسیله خشک کن ترکیبی مایکروویو – اسمزی انجام دادند و کیفیت گوجه فرنگی های خشک شده را بهبود بخشیدند. در این کار انواع محلول های اسمزی فرموله شده با نمک، قند، لاکتات کلسیم قبل از خشک کن مایکروویو – هوای داغ بکار رفت. تاثیر انرژی مایکروویو بر روی منحنی های خشک کردن بررسی شد. همینطور همبستگی با ویژگی های دی الکتریک نمونه ها نیز مطالعه گردید.[29]

نمونه های سیر توسط شرما[22] و همکاران در سال 2006 در یک خشک کن آزمایشگاهی هوای داغ و ترکیبی هوای داغ – مایکروویو خشک گردیدند. آزمایشات ترکیبی مایکروویو – هوای داغ با اندازه نمونه های 100 گرمی تحت40، 50، 60 درجه سانتیگراد با توان مایکروویو40 وات انجام شدند. برای مقایسه خشک کردن با هوای داغ  نمونه ها با سایز مشابه و با درجات حرارت هوای خشک 60، 70 درجه سانتیگراد و سرعت هوای 2 متر بر ثانیه بکار برده شد.[55]

در سال 1999 اچ چوبرت[23] و دروزاس [24] به بررسی کاربرد مایکروویو در خشک کردن تحت خلأ میوه ها پرداختند. در این تحقیق خشک کردن تحت مایکروویو- خلأ موز مورد آزمایش قرار گرفت و همچنین مشخص شد که این نوع روش خشک کردن مناسب تر از روش های قدیمی خشک کردن می باشد. زیرا از ضایع شدن و تخریب محصولات که در حرارت بالای روش های خشک کردن قدیمی اتفاق می افتد، جلوگیری می گردد. فرآیند خشک کردن با وارد کردن توان های مختلف مایکروویو بر نمونه های موز انجام گرفت. دما در طول فرآیند مورد مشاهده قرار گرفت. پیک های دمایی در مرحله ی نهایی خشک کردن نشان داد که خشک کردن زمانی که دما زیر حد ماکزیمم نگه داشته شود، می تواند مفید باشد. بنابراین محصول نهایی با نقطه های داغ در طول خشک کردن مایکروویوی نمی سوزد. با توجه به نتایج به دست آمده معلوم گردید که روش ترکیبی مایکروویو-خلأ باعث تولید محصولات خشک با کیفیت عالی و طعم، آروما و بوی مناسب می گردد. [17]

پژوهشی در سال 2007 توسط ایکنور الی باس[25] در رابطه با بررسی پارامترهای خشک کردن کدو تنبل توسط مایکروویو، هوای داغ و ترکیب این دو روش انجام شد.نتایج نشان می دهد که رنگ محصول، مصرف انرژی مورد نیاز و زمان خشک کردن زمانی بهینه می گردد که از این دو روش به طور همزمان استفاده گردد و بهترین شرایط این ترکیب دمای هوای برابر50 درجه سانتیگراد و توان مایکروویوی برابر w350  می باشد. [9]

پژوهشی در سال 2005 توسط کریستینا بیلباوساینز[26] و همکارانش در رابطه با خشک کردن سیب به وسیله روش ترکیبی مایکروویو با هوای تحت فشار با دمای 40 درجه سانتیگراد انجام شد و نتایج آزمایشات می گوید که افزایش دمای نمونه ها بر تبخیر داخلی نمونه ها اثر گذاشته و باعث افزایش فشار داخلی آن ها می شود. [15]

در سال 2004 ام آ ام خرایشن[27] و همکاران به بررسی ویژگی های کیفی و تغییرات ساختاری در سیب زمینی در طول خشک کردن مایکروویوی پرداختند. آنها بیان کردند که ویژگی کیفی سیب زمینی خشک شده بر اساس میزان حفظ ویتامین c یا اسید آسکوربیک و همچنین میزان آب گیری مجدد و ویژگی ساختاری در ارتباط با چروکیدگی می باشد. طبق نتایج بدست آمده مشخص گردید که میزان تخریب آسکوربیک اسید به دمای هوا، توان مایکروویو و محتوای رطوبت بستگی دارد. در نمونه های خشک شده با مایکروویو کاهش تخریب ویتامین c مشاهده شد و چروکیدگی حجمی نمونه ها یک ارتباط خطی با محتوای رطوبت داشت. با خشک کردن مایکروویوی دو دوره ی چروکیدگی مشاهده گردید و نمونه های خشک شده با این روش پتانسیل بیشتری برای آبگیری مجدد داشتند. [34]

در سال 2010 آنگل کالین سانچز [28] و همکارانش اثر سطح خلأ و توان مایکروویو را روی ترکیبات آروماتیک و کیفیت رزماری که با روش مایکروویو-خلأ خشک شده بود، مورد بررسی قرار دادند. سنیتیک خشک کردن شامل 2 دوره بود: دوره خطی تا رسیدن به یک نقطه ی بحرانی و دوره ی نمایی بعد از آن نقطه. زمان مورد نیاز برای خشک کردن رزماری در مقادیر بالاتر توان مایکروویو و میزان خلأ، کوتاهتر بوده و در شرایط ضعیف خشک کردن تحت خلأ- مایکروویو(به عنوان مثال در 74-72 کیلوپاسکال و 360 وات)   بیشترین غلظت مواد فرار بدست آمد و بهترین کیفیت ایجاد گردید. [52]

در سال 2006 والد[29]  و همکاران موزهای تازه را با خشک کن هوای داغ فرایند نموده و ترکیبات آروماتیک  را بوسیله کروماتوگرافی گازی مورد آنالیز قرار دادند. با رسیدگی موز تحت درجه حرارت اتاق ترکیبات آروماتیک افزایش یافت و با اعمال درجه حرارت، در دو ساعت اول کاهش شدید در این ترکیبات دیده شد. افزایش شدیدی بین دومین و ششمین ساعت اعمال درجه حرارت بخاطر واکنشهای میلارد ایجاد شد. در اواخر خشک کردن کاهش ملایمی دیده شد. [63]

در بررسی دیگری که بوسیله یانیانگ[30] و همکاران در سال 2006 انجام گرفت فرایند خشک کردن توت فرنگی ها با یک سیستم خشک کن ترکیبی شامل خشک کن تصعیدی و هوای داغ انجام شد هدف از این بررسی بدست آوردن نمونه های خشک با کیفیت بالا و هزینه پایین بود. [68]

[1] Shifman

[2] Hauri

[3] Giri

[4] Nantawan Therdthai

[5] Weibiao Zhou

[6] Adam Figiel

[7] Lue-Lue Huange

[8] freeze drying

[9] combined vacuum microwave drying methods

[10] Zhenfeng Li

[11] Karina Dorofejeva

[12] Christine H Scamen

[13] Jing Yang

[14] Maskan

[15] Boudhriou

[16] Agnieszka Nawirska

[17] Ruiz Diaz

[18] Piotrowski

[19] Soysal

[20] Wang

[21] Heredia

[22] Sharma

[23] H.Schubert

[24] A.E. Drouzas

[25] Ilknur Alibas

[26] Cristina Bilbao-Sáinz

[27] M.A.M. Khraisheh

[28] Angel Calin-Sanchez

[29] Walde

[30] Yanyang