مدیریت سرمایه، سرمایه ساختاری

دانلود پایان نامه

بوده و در واقع می توانند برای کمّی کردن سرمایه فکری و دارایی دانش استفاده شوند. شاخص های مورد اشاره بطور مستقیم یا غیرمستقیم می توانند میزان تأثیر برنامه ها و اقدامات مدیریت دانش را منعکس نمایند، به عبارت دیگر گرچه بعضی از این شاخص ها ممکن است در ظاهر ارتباطی با مدیریت دانش نداشته باشند ولی همبستگی زیادی با آنها دارند.
شاخص های ارائه شده در اینجا براساس تلاش های صورت گرفته در موارد زیر است: (لیبوئیتس و سوئن۶۱، ۲۰۰۰).
الف) گروه مدیریت سرمایه فکری۶۲
ب) روس و همکاران
ج) حسابداران مدیریت کانادا۶۳
د) گزارش سرمایه فکری جهانی۶۴
هـ) چن و دیگران

الف- شاخص های ارائه شده توسط گروه مدیریت سرمایه فکری:
۱- ارزش افزایی
* سود حاصل از عملیات کسب و کار جدید
* بازده ارزش خالص دارایی ها
* مجموع دارایی ها
* در آمد حاصل از کسب و کار جدید
* ارزش بازار
* امتیازات
۲- سرمایه مشتری
* سهم بازار
* ارزیابی مشتری از سازمان
* شاخص رضایت مشتری
* تعداد مشتریان یا بازارهای جدید فروش
* سرانه فروش سالانه برای هر مشتری
* اندازه متوسط مشتریان
* متوسط زمان تماس مشتری برای فروش
* نسبت تعداد تماس های فروش به تعداد فروش های نهایی
۳- سرمایه ساختاری
* نسبت هزینه های اداری به درآمد کل
* نسبت تعداد مشتریان به تعداد کارکنان
* تعداد قراردادهای نهایی شده بدون خطا
* سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات
۴- ایجاد ارزش
* سرانه هزینه آموزش
* متوسط زمان استمرار ارتباط مشتری با سازمان
* سرمایه گذاری R&D در تحقیقات بنیادی
* سرمایه گذاری R&D در طراحی محصول
* سرمایه گذاری در پشتیبانی و آموزش تولید محصولات جدید
* سرمایه گذاری R&D در تقاضاها و خواسته های مشتریان
* سرمایه گذاری در برقراری ارتباط با مشتری
* شاخص رضایت مندی کارکنان
* نسبت هزینه آموزش به هزینه اداری
۵- سرمایه انسانی
* متوسط سابقه کارکنان
* تعداد کارکنان
* تعداد مدیران
* متوسط درآمد کارکنان
* میزان جابجایی یا ترک خدمت
* تعداد مدیران زن
* سرانه سود برای هر کارمند
* تعداد کارکنان تمام وقت
* متوسط سن کارکنان تمام وقت
* درصد مدیران دارای تحصیلات عالیه
ب) روس و همکاران: (Roos et al 2000)
۱- سرمایه انسانی
* درصد کارکنان دارای تحصیلات عالیه
* آگاهی و سواد فناوری اطلاعات (IT)
* ساعت/ نفر، آموزش در سازمان
* متوسط سابقه خدمت در سازمان
* مجموع ساعات سرگرمی و تفریح و استراحت
* ساعات صرف شده برای توجیه کارکنان
* سبک رهبری
* ساز و کار انگیزش
* صرفه جویی های حاصل از پیشنهادات
* تعداد راه حل ها، محصولات و فرایندهای جدید

۲- سرمایه ساختاری
* نسبت فعالیت های تامین مالی به مشتری
* میزان استمرار ارتباط با مشتری
* نگهداری و حفظ مشتری
* نسبت هزینه های اداری به کل درآمد
* درآمد حاصل از امتیازها و نرم افزارها
* تعداد فرایندهای انجام شده بدون خطا
* زمان متوسط هر فرآیند
* درصد فعالیت های ناشی از طراحی محصول جدید
* تلاش های آموزش
* نسبت هزینه بازسازی نسبت به هزینه های عملیاتی
* تعداد امتیازها، نرم افزارها و طرح های جدید
ج- حسابداری مدیریت کانادا: (CMA)
* تعداد محصولات جدید
* تعداد مشتریان جدید
* میزان موفقیت ها و ارزش پولی آنها
* میزان فعالیت برای یافتن مشتری
* شاخص بهره وری
* تعداد فرآیندهای تجدید نظر شده
* تعداد فرآیندهای تغییر یافته
* درصد فرآیندهای پذیرفته شده در اولین تجدید نظر
* نسبت کارکنان تمام وقت به پاره وقت
* تعداد امتیازها
* تعداد اجرای ایده های حاصل از پیشنهادات
* شاخص های سنتی کیفیت ISO و رضایت مشتری
د- گزارش سرمایه فکری جهانی:
این گزارش توسط لیف ادوینسون از موسسه اسکاندیا و میشل مالون ارائه شده است. (مالون و ادوینسون، ۱۹۹۷) که شاخص های آن عبارتند از:
۱- محور مالی
* مجموع دارایی ها
* سرانه مجموع دارایی ها
* نسبت درآمد به مجموع دارایی ها
* درآمد حاصل از عملیات جدید
* سرانه درآمد
* متوسط زمان مصرفی هر کارمند برای هر مشتری
* سرانه سود
* متوسط فرصت درآمدی از دست رفته نسبت به متوسط بازار
* ارزش بازار
* بازده ارزش خالص دارایی ها
* سرانه ارزش افزوده
* سرانه ارزش افزوده کارکنان فن آوری اطلاعات
* سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات
* سرانه ارزش افزوده هر مشتری
۲- محور مشتری
* سهم بازار
* فروش سالانه
* مشتریان از دست رفته
* متوسط استمرار ارتباط مشتری
* تعداد بازدیدهای مشتری از شرکت
* تعداد روزهای صرف شده برای بازدید مشتریان
* درآمد حاصل از کارکنان ستادی
* متوسط زمان تماس مشتری با واحد فروش
* نسبت تماس های مشتری با فروش نهایی شده
* شاخص رضایت مشتری
* سرانه سرمایه گذاری IT در کارکنان فروش
* سرانه سرمایه گذاری IT در کارکنان خدمات پشتیبانی
* سرانه IT مشتریان
* سرانه هزینه های پشتیبانی هر مشتری
* سرانه هزینه های خدماتی هر مشتری
۳- محور محصول
* نسبت هزینه های اداری به درآمد کل
* هزینه خطاهای اداری
* قراردادهای تنظیم شده بدون خطا
*
سرانه دستگاه رایانه برای هر کارمند
* سرانه ظرفیت شبکه برای هر کارمند
* سرانه هزینه های اداری برای هر کارمند
* سرانه هزینه های IT برای هر کارمند
* سرانه هزینه های IT به هزینه های اداری
* ظرفیت IT
* تغییر در ظرفیت IT
* عملکرد کیفیت شرکت
* عملکرد شرکت در راستای کیفیت
۴- محور بهسازی و بازسازی
* مخارج بهسازی شایستگی ها
* شاخص رضایت کارکنان
* سرمایه گذاری برای ارتباط با مشتریان۶۵
* ساعت آموزش برای بهسازی
* ساعات توسعه کارکنان
* توزیع فرصت ها
* نسبت هزینه R&D به هزینه های اداری
* نسبت هزینه بهسازی به هزینه های اداری
* سرانه هزینه آموزش
* تعداد کارکنان زیر چهل سال
* نسبت مخارج توسعه IT به کل هزینه IT
* نسبت منابع R&D به کل منابع
* میزان فرصت های در اختیار مشتریان
* متوسط سن، درآمد و تحصیلات مشتریان
* متوسط استمرار ارتباط مشتری با شرکت
* سرانه سرمایه گذاری آموزشی برای هر مشتری
* تعداد ارتباط های مستقیم با مشتری در سال
* سرمایه گذاری در توسعه بازار جدید
* سرمایه گذاری در توسعه ساختار سرمایه
* ارزش سیستم
* نسبت محصولات جدید به کل محصولات
* سرمایه گذاری واحد R&D در تحقیقات بنیادی
* سرمایه گذاری واحد R&D در طراحی محصول
* سرمایه گذاری در آموزش و پشتیبانی محصول جدید
۵- محور انسانی
* شاخص رهبری
* شاخص انگیزش
* سهم کارکنان شرکت
* میزان جابجایی و ترک خدمت
* متوسط سابقه کارکنان
* تعداد مدیران
* تعداد مدیران زن
* متوسط سن کارکنان
* زمان صرف شده برای آموزش کارکنان
* سواد IT در کارکنان
* تعداد کارکنان تمام وقت
* متوسط سن کارکنان تمام وقت
* متوسط جابجایی و ترک خدمت کارکنان تمام وقت
* هزینه سرانه آموزش برای کارکنان تمام وقت
* تعداد کارکنان پاره وقت
هـ) چن و دیگران
۱- سرمایه انسانی
* نسبت سطوح کارکنان
* بازده هر کارمند
* ساعت آموزش هر کارمند
۲- سرمایه ساختاری
* عنوان تجاری شرکت
* آرم شرکت
* سیستم اطلاعاتی
* شاخص بهره وری
۳- سرمایه مشتری
* نرخ سهم از بازار
* تعداد مشتریان عمده
* وفاداری مشتریان
* رضایت مشتریان
۴- سرمایه نوآوری
* تعداد تولیدات یا فرآیندهای جدید
* تعداد حق اختراعات
* هزینه دستمزد R&D به دستمزد کل

مطلب مرتبط :   تحقیق حقوق دربارهچکهای

۲-۶-۳- منافع و مزایای اندازه گیری سرمایه فکری
شناسایی و نقشه یابی (نقشه برداری۶۶) دارایی های نامشهود
شناخت الگوهای جریان های دانشی دردرون سازمان
اولویت بندی مباحث دانشی حیاتی و سرنوشت ساز
تسریع و شتاب دادن به الگوهای یادگیری درون سازمانی
شناسایی بهترین عملیات۶۷ و اشاعه آن در سرتاسر سازمان
تحت نظارت داشتن مستمر ارزش دارایی ها و پیدا کردن راه هایی برای افزایش ارزش آنها
درک شبکه های اجتماعی سازمان و شناسایی عاملان تغییر
افزایش نوآوری
درک بیشتری ازاین موضوع که چگونه دانش، یکسری روابط متقابل را بوجود می آورد
افزایش فعالیت های همکاری و فرهنگ تسهیم دانش در نتیجه افزایش آگاهی از منافع و مزایای مدیریت دانش
افزایش خود ادراکی کارکنان از سازمان و افزایش انگیزش آنها
ایجاد و خلق فرهنگ عملکرد گرا (کانان، ۲۰۰۴)
افزایش شفافیت
افزایش قیمت سهام
بهبود خط مشی گذاری در سطح ملی و کاهش شکاف اطلاعاتی در بازارهای مالی و موفقیت شرکتها در زمینه اجرای استراتژی های خود.
و …
شاید یکی از مهمترین دلایلی که شرکت ها را به اندازه گیری سطح سرمایه های فکری خود را غب نمیکند عدم اجماع در مفهوم طبقه بندی ها و اجزای سرمایه فکری و گوناگونی و تعدد روشهای اندازه گیری سرمایه فکری است.
اندازه گیری و گزارش دهی سرمایه فکری هزینه های عملیاتی را افزایش می دهد که محصول قوانین جدید است.
اندازه گیری و گزارش دهی سرمایه فکری موجب می شود که برخی از اطلاعات حساس رقابتی که قبلاً فاش نشده بود در قلمرو عمومی افشا شود که ممکن است به ضرر سازمان تمام شود.
ارزشگذاری سرمایه فکری برخلاف دارایی های مشهود، خیلی ذهنی است. یک نمونه کوچک از این موضوع اندازه گیری مهارت های فنی شرکت های با تکنولوژی پیشرفته و بالاست.
استانداردهای اندازه گیری و گزارش دهی هنوز درمراحل ابتدایی خود به سر می برند و مبهم و ساختار نیافته هستند (سیتارامان، ۲۰۰۴).
با افزایش پیچیدگی طبقه بندی سرمایه فکری، عملیات حسابداری نمی تواند برای شناسایی و اندازه گیری دارایی های نامشهود جدید در سازمان، بویژه در سازمان هایی که مبتنی بر دانش هستند، کاری انجام دهد (پتی، ۲۰۰۰).
مطالعه و اندازه گیری سرمایه فکری بیشتر به عنوان یک هنر توصیف می شود تا یک علم و در برگیرنده عوامل روانی و خلاقیت و شامل ترکیبی از مطالعات رفتاری است (لیم، ۲۰۰۰).
بیشتر تحقیقات انجام شده در زمینه سرمایه فکری، مطالعه موردی بوده است و برای درک بهتر از روش های اندازه گیری سرمایه فکری باید از سایر روش های تحقیق نیز استفاده کرد (پتی، ۲۰۰۰). استفاده از رویکرد اقدام پژوهشی و رویکردهای چند روشی و متعدد در این زمینه بسیار مفید است. اما یکی از مهمترین مشکلات در زمینه اندازه گیری سرمایه فکری به روش ها و سیستم های ناکارآمد و ناکارایی حسابداری و پارادایم حسا
بداری سنتی مربوط می شود.
تسلط به موضوع بحث سرمایه فکری و اندازه گیری سرمایه فکری مستلزم وجود افرادی است که در زمینه استراتژی، مدیریت دانش، منابع انسانی و جامعه شناسی و سایر علوم انسانی تخصص داشته باشند که این موضوع با جهانی که به تخصص گرایی در یک زمینه خاص توجه دارد متناقض است.

مطلب مرتبط :   دانشگاه ارومیه، شهرستان ارومیه

۲-۶-۴- مدل ها و روش های اندازه گیری سرمایه فکری
مدیریت سرمایه فکری نیازمند بکارگیری متدها و روش هایی است که بتواند براساس شاخص های بیان شده، سهم مدیریت دانش را در تحقق استراتژی و برنامه مدیریت دانش ارزیابی نماید (روس، ۲۰۰۴).
درادبیات سرمایه فکری، مدل های مختلفی برای اندازه گیری سرمایه فکری پیشنهاد شده است. برخی از آنها مدل های خاصی هستند که در یک شرکت خاص طراحی و اجرا شده اند. برخی دیگر صرفاً مدل های نظری هستند که بیشتر آنها به عنوان یک مدل اندازه گیری سرمایه فکری پذیرفته شده مطرح نیستند به عبارت دیگر هیچ یک از این مدل ها بطور نظام مند برای اندازه گیری سرمایه فکری در سطح ملی و بین المللی بکار برده نمی شوند.
در محیط تجاری کنونی اندازه گیری ارزش سازمانی با استفاده از روش های سنتی با ارزش اقتصادی امروز آنها نامربوط می باشد. روش های سنتی، ارزش نهفته در مهارت، تجربه، قابلیت های یادگیری افراد، و همچنین ارزش موجود در شبکه ارتباطات میان افراد و سازمان ها را نادیده می گیرد.
تلاش های زیادی جهت تشریح تفاوت میان ارزش بازاری و ارزش دفتری شرکت ها انجام گرفته است. مشهورترین این روش ها، روش ترازنامه نامرئی، کنترل دارایی های ناملموس و کارت امتیازی متوازن می باشد. روش ارزش افزوده اقتصادی، روش شاخص سرمایه فکری، روش کارگزار تکنولوژی، روش نرخ بازده دارایی ها، روش تشکیل سرمایه بازار، روش سرمایه فکری مستقیم، روش جهت یابی تجاری اسکاندیا، روش های مالی و مدل مدیریت سرمایه فکری، روش joia و روش Tobin Q که در زیر به تحلیل ویژگی های هر یک از این روش ها خواهیم پرداخت (رودوو و لیلیارت ۶۸، ۲۰۰۴) .
بطور کلی مدل های سنجش سرمایه فکری را می توان در دو گروه طبقه بندی کرد: (تان۶۹، ۲۰۰۷).
الف: مدل هایی که سرمایه فکری را بصورت غیرپولی ارزیابی می کنند.
ب: مدل هایی که سرمایه فکری را بصورت پولی و مالی ارزیابی می کنند.
ما در این تحقیق به نمونه هایی از مدل های سنجش غیرمالی و مدلهای سنجش مالی سرمایه فکری می پردازیم.

مطلب مرتبط :   کنوانسیون ژنو، اصل حاکمیت اراده

۲-۶-۴-۱- مدل های سنجش غیرمالی سرمایه فکری
۱- ترازنامه نامرئی
این روش توسط اسویبی در سوئد مطرح

دیدگاهتان را بنویسید