سود خالص یا تلاش بیهوده؛ استخراج بیت کوین در سال ۲۰۱۷ چگونه است؟

حدود ۹ سال قبل «ساتوشی ناکاموتو» اولین ارز رمزپایه غیر متمرکز جهان به نام بیت کوین (Bitcoin) رو معرفی کرد. البته اینکه ناکاموتو کیست رو نمی دونیم، اما برآورده ها نشون میده اون تقریباً ۱ میلیون بیت کوین داره که الان نزدیک به ۵ میلیارد دلار آمریکا می ارزه.

ارزش بیت کوین طی چند ماه گذشته به یه باره بالاترین درجه گرفت؛ دی ماه ۱۳۹۵ عبور از مرز ۱۰۰۰ دلار همه رو حیرت زده کرد؛ اوایل خرداد امسال قیمت هر بیت کوین به ۲۰۰۰ دلار رسید و بعد تا مرز ۳۰۰۰ دلار پیش رفت؛ اواخر ماه قبل بود که با رقم خیره کننده ۴۰۰۰ دلار به ازای هر بیت کوین مواجه شدیم؛ و چند روز پیش هم تماشاگر عبور این ارز دیجیتال از مرز ۵۰۰۰ دلار بودیم.

با در نظر گرفتن افزایش خیره کننده قیمت این ارز دیجیتال طی چند ماه گذشته، شاید شمام به فکر سرمایه گذاری در این بخش و مهم تر از اون، استخراج بیت کوین افتاده باشین. در این مقاله می خوایم استخراج بیت کوین رو به طور خلاصه بررسی کنیم.

بیت کوین چیه؟

قبل از این در مورد اینکه بیت کوین چیه و چیجوری عمل می کنه، مقالاتی نوشته ایم که می تونین به اونا مراجعه کنین، اما به طور خلاصه، میشه اونو یه جور واحد پول دیجیتالی در نظر گرفت که به صورت الکترونیکی خلق، نگهداری، و مصرف می شه.

بیت کوین تحتِ کنترل هیچکی نیس، بلکه به وسیله افراد حقیقی یا حقوقی در سرتاسر جهان و با به کار گیری کامپیوترهایی که مسائل خاصی رو حل می کنن، تولید می شه. در واقع بیت کوین به ازای حل مسئله به کاربر هدیه داده می شه.

قرارداد بیت کوین این جوری ساخته شده که همه با همً ۲۱ میلیون واحد از اون قابل استخراج میشه، اما هر بیت کوین به واحدهای کوچیک تری تقسیم شده که ساتوشی (Satoshi) اسمشه. هر یکصد میلیون ساتوشی برابر یه بیت کوینه.

بیت کوین، همه تراکنشا رو به شکل یه دفتر کل عمومی و براساس فناوری بلاکچین (blockchain) ذخیره می کنه. در این مقاله می تونین با فناوری بلاکچین بیشتر آشنا شید.

بیت کوین چیجوری استخراج می شه؟

در سیستم مالی سنتی، دولتا در صورت نیاز، پول بیشتری چاپ کرده و به بازار تزریق می کنن، اما بیت کوین این جوری نیس. بیت کوین کشف می شه و کامپیوترها در سرتاسر جهان واسه کشف این پول با همدیگه به رقابت می پردازن.

تموم تراکنشای شبکه بیت کوین در بلوکا ذخیره می شه

مثل هر سیستم اقتصادی دیگه، افراد در شبکه بیت کوین هم با همدیگه مراودات مالی دارن، اما تموم این تراکنشا باید در جایی نگهداری شه. شبکه بیت کوین اطلاعات همه تراکنشا تو یه بازه وقتی مشخص رو جمع آوری کرده و اونا رو درون یه لیست به نام «بلوک» (block) ذخیره می کنه. استخراج کنندگان باید این تراکنشا رو تأیید کرده و اونا رو درون یه دفتر کل عمومی ثبت کنن.

دفتر کل عمومی، فهرست بلندی از بلوکا یا همون «بلاکچین» است که طبیعتاً باید ۱۰۰ درصد مورد اعتماد و بدون خطا باشه. اینجاس که استخراج کنندگان یا «ماینر» ها وارد کار می شن.

شناسه منحصر به فرد هر تراکنش، هَش اسمشه

وقتی که یه بلوک از تراکنشا تشکیل می شن، ماینرها عملیاتی رو روی اون انجام میدن. اونا اطلاعات بلوک رو دریافت کرده، فرمول ریاضی مشخصی رو روی اون اعمال کرده و اونو به ترکیبی کوتاه از اعداد و حروف تبدیل می کنن که «هَش» (hash) نامیده می شه. هر هَش استثنایی و خاص هستش و حتی اگه یه کاراکتر در بلوک عوض شه، نتیجه هَش به طور کاملً متفاوتی رو حاصل می کنه.

ماینرها علاوه بر تراکنشای داخل بلوک، هَش آخرین بلوک قبلی که در بلاکچین ذخیره شده رو هم واسه محاسبه خود استفاده می کنن. اینجوری، هَش هر بلوک براساس هَش بلوک قبلش ایجاد می شه و هرگونه دستکاری در هر مرحله خیلی راحت مشخص می شه.

پس از اینکه اعتبار یه بلوک تأیید شد، تموم آدمایی که در اون نقش داشتن، جایزه دریافت می کنن و این جایزه، همون بیت کوینه.

حال بیایید مفاهیم زیر رو مرور کنیم:

  • بلوک: گروهی از تراکنشای بیت کوین که تو یه قالب مشخص ذخیره می شن. تقریباً هر ده دقیقه، یه بلوک جدید تولید می شه.
  • اثبات کار: کاری که ماینرها واسه پیدا کردن جواب و تعریف یه بلوک جدید انجام میدن. این کار هیچ میانبری نداره و فقط با محاسبات سنگین ریاضی قابل انجامه.
  • جایزه بلوک: تعداد بیت کوین هاییه که واسه ساخت یه بلوک به ماینرها هدیه داده می شه. این رقم در شروع برابر ۵۰ بود، اما یه بار در اواخر سال ۲۰۱۲ و بعد در اواسط سال ۲۰۱۶ نصف شد و حالا برابر ۱۲٫۵ بیت کوین به ازای هر بلوکه.

اندازه هَش چیه؟

اندازه هَش (hashrate) ملاک امتحان توان محاسباتی ماینره. هرچه این توان بیشتر باشه، جوابای بیشتر و جایزه بیشتری رو میشه به دست آورد.

واحد محاسبه این متغیر در حالت پایه، هَش بر ثانیه (H/s) است، اما توان پردازش سخت افزارهای ماینینگ طی چند سال گذشته افزایش غیر قابل تصوری داشته و حالا واحدهای دیگری مانند کیلوهش (KH/s)، مگاهش (MH/s)، گیگاهش (GH/s)، تراهش (TH/s) و پتاهش (PH/s) رو استفاده می کنن.

الان اندازه هَش مجموعه ماینرهای بیت کوین در جهان به حدود ۷ اگزاهش رسیده، یعنی حدود ۷ میلیارد گیگاهَش در هر ثانیه، که از سخت افزار فوق العاده قوی و سرمایه گذاری هنگفت در این صنعت حکایت داره.

با در نظر گرفتن افزایش توان پردازشی، بیت کوین معیاری رو به نام «سختی» (difficulty) تعریف کرده تا سرعت استخراج بلوکا رو در حد معقولی نگه داره. این ملاک هر دو هفته به شکلی تنظیم می شه که تقریباً هر ۱۰ دقیقه یه بلوک کامل شه.

مخزن ماینینگ

الان هیچکی به تنهایی نمی تونه از عهده پردازش یه بلوک بربیاد (مگه اینکه به منابع نامحدود سخت افزاری دسترسی داشته باشه). به خاطر همین تعدادی از ماینرها به شکل مجموعه ای به نام استخر یا مخزن (pool) گرد هم میان تا احتمال حل یه بلوک و دریافت جایزه رو بیشتر کنن.

پس از اینکه یه سری از ماینرها تونستن بلوکی رو حل کنن، جایزه به نسبت مشارکت اونا بینشون تقسیم می شه (البته پس از کسر هزینه ها و کمیسیون خود مخزن). مخازن زیادی در جهان فعال هستن که بخش بزرگ اونا در کشور چین قرار داره. از بین معروف ترین مخازن میشه به AntPool و BTCC اشاره کرد.

سخت افزار ماینینگ

سخت افزارهای ماینینگ به دو دسته عمومی و تخصصی تقسیم می شن. از اونجا که استخراج یه عملیات پردازشیه، هر پردازشگری از پسش بر میاد، یعنی حتی با موبایل هم میشه بیت کوین استخراج کرد، اما فقط روی کاغذ.

الان استخراج بیت کوین با سخت افزار اختصاصی ASIC (مدارهای مجتمع با کاربرد خاص) بهترین نتیجه رو به دنبال داره. یکی از بهترین موارد در این مورد «AntMiner S9» است که بالاترین قدرت پردازش رو با اندازه ۱۲ الی ۱۴ تراهش بر ثانیه ارائه میده.

قدرت پردازش (اندازه هش) حرفه ای ترین کارت گرافیکای موجود در بازار به چند ده مگاهش بر ثانیه می رسه و باید با ترکیب اونا به قدرت بیشتری دست پیدا کنین.

سودآوری

موارد زیادی در سودآوری استخراج ارزهای دیجیتال نقش دارن، از جمله هزینه سخت افزار اولیه، قدرت پردازشی (اندازه هش)، سختی استخراج، اندازه هش کلی، توان مصرفی، هزینه برق، و در آخرً ارزش جاری ارز دیجیتال.

محاسبه گرا، کارکرد لوازم ماینینگ رو آزمایش می کنن

واسه سهولت کار ماینرها، محاسبه گرای مختلفی وجود دارن که اطلاعات پایه رو به صورت لحظه ای از مراجع معتبر استخراج کرده و می تونین با وارد کردن اندازه هش، توان مصرفی و هزینه برق، اندازه سودآوری لوازم خود رو سبک سنگین کنین. یکی از بهترین محاسبه گرها به وسیله سایت CryptoCompare ارائه شده.

در ادامه چند سناریوی فرضی رو بررسی می کنیم (توجه کنین اندازه پایه هر کیلووات ساعت برق مصرفی در کشورمون در سال ۹۶ برابر با ۵۰ ریال برابر ۰٫۰۰۱۵ دلار آمریکاست).

سناریوی اول: لپ تاپ عمومی

واسه آشنایی با سختی روند استخراج بیت کوین، اول به سراغ یه لپ تاپ ساده با پردازنده Core i5 اینتل و گرافیک مجتمع میریم که توان مصرفی اون حدود ۵۰ واته. اندازه هَش این دستگاه حدود ۲۰ کیلوهش بر ثانیه س و در حالت عادی، شما ۰٫۷ دلار در سال ضرر می کنین. اگه هزینه برق رو ندیده بگیریم (مثلاً برق مصرف نکنین، یا هزینه ای واسه اون نپردازید، یا …) درآمد فوق العاده ۰٫۲ ریال در سال رو به دست میارین.

سناریوی دوم: کامپیوتر گیمینگ خونگی

اگه فکر می کنین کامپیوتر گیمینگ چند میلیون تومانی منزلتون واسه استخراج بیت کوین مناسبه، به محاسبات فوق نگاهی بندازین. با ترکیب پردازنده اصلی و قوی ترین کارت گرافیک بازار در خوش بینانه ترین حالت به اندازه ۵۰ مگاهش بر ثانیه می رسید، اما مصرف برق این لوازم هم زیاد می شه و به حدود ۵۰۰ وات می رسه.

تصویر اول نشون میده با اینجور سیستمی، حدود ۶٫۵ دلار در سال ضرر می کنین و با ندیده گرفتن هزینه برق، به ۰٫۰۲ دلار درآمد در سال می رسین.

سناریوی سوم: سیستم مخصوص ماینینگ

اگه به سراغ سیستمای مخصوص ماینینگ (موسوم به RIG) برید، بازم نتیجه بهتری به دست نمیارید. مثلاً سیستمی با ۱۶ عدد کارت گرافیک حرفه ای با هزینه اولیه حدود ۲۵ میلیون تومن، در بهترین حالت به اندازه ۱ گیگاهش بر ثانیه می رسه اما دست کم ۱۵۰۰ وات توان مصرف می کنه.

طبق محاسبات فوق، این سیستم در هر سال حدود ۱۹ دلار زیان میده و اگه هزینه برق مصرفی رو ندیده بگیریم، ۰٫۴ دلار سود می کنیم.

سناریوی چهارم: سخت افزار اختصاصی

همونجوریکه گفتیم، سخت افزارهای اختصاصی ASIC اندازه هَش فوق العاده بالایی رو در عین مصرف خیلی کم برق ارائه می کنن. الان بهترین نمونه در بین این دستگاه ها، AntMiner S9ه که قیمتی در حدود ۳۰۰۰ دلار داره و دست کم اندازه ۱۰ تراهش بر ثانیه رو با مصرف برق ۱۳۷۵ وات ارائه می کنه. می بینیم به کار گیری AntMiner S9 ماهانه ۳۵۵ و هرساله ۴۳۰۰ دلار سود داره.

استخراج بیت کوین در سال ۲۰۱۷

سناریوای به طور کاملً فرضی اما نزدیک به واقعیت که در بالا آوردیم، خوب نشون میده که استخراج بیت کوین از یه سرگرمی خونگی سود رسون، به فعالیتی حرفه ای با هزینه اولیه و خطر بالا تبدیل شده.

استخراج خونگی بیت کوین با GPU ً امکان نداره

دسترسی به سخت افزارهای اختصاصی ASIC بسیار سخته و به کار گیری اونا به تخصص بالایی نیاز داره. پس بیشتر کاربران به سراغ ماینینگ با GPU می رن، اما دیدید که این راه و روش هم نتیجه مطلوبی نداره. با افزایش تعداد کارت گرافیک، هزینه اولیه و توان مصرفی مجموعه هم بیشتر می شه، اما اندازه هَش به اندازه کافی بالا نمی ره. به همه موارد فوق، هزینه خنک سازی لوازم و احتمال خرابی قطعات رو هم اضافه کنین.

پس به نظر می رسه در سال ۲۰۱۷ کسب سود از راه استخراج بیت کوین فقط به مراکز حرفه ای (فارم) با ده ها هزار یا حتی صدها هزار واحد پردازشی اختصاص داره و ماینینگ خونگی نتیجه ای رو به دنبال نداره.

البته شاید در آینده با ارائه مادربوردهای مخصوص ماینینگ و کارتای گرافیکی اختصاصی که مصرف کم و اندازه هش بالایی دارن، استخراج خونگی هم ممکن شه.

از طرفی اگه با انتظار زیاد شدن قیمت بیت کوین به استخراج خونگی روی میارید، بهتره به خریدن بیت کوین فکر کنین، به جای اینکه هزینه اولیه زیادی رو واسه استخراج اون متحمل شید.

گفتنیست به خاطر شرایط سخت ماینینگ بیت کوین، الان استخراج خونگی به سمت ارزهای رو به رشد دیگری مانند اتریوم جلو رفته که سناریوهای مناسب تری رو ارائه میدن.

نظری بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *