پایان نامه درباره درمان نگهدارنده متادون

دانلود پایان نامه

شاکری، نصیری، قلیچی و عبدلی، 1385).

روش های غیردارویی
در خصوص اینگونه درمانها، رویکردها و روش های مختلفی وجود دارد که ممکن است در چارچوپهای فردی یا گروهی اجرا شوندکه مهمترین آنها عبارتند از: رفتاردرمانی، درمان مواجهه با نشانه، رویکرد تقویت اجتماعی، مدیریت وابستگی، شناختدرمانی، درمان شناختی- رفتاری (CBT)، پیشگیری از عود، مصاحبه انگیزشی، درمان افزایش انگیزه، رویکردهای 12قدم، رویکردهای خانوادگی.

2-8- درمان دارویی اعتیاد به مواد مخدر

درمان اعتیاد فرآیندی دشوار و پیچیده با ابعاد فراوان است. یکی از مسیرهای درمانی آن به درمان دارویی اختصاص دارد. ولی این هرگز به معنای فراموش کردن دیگر زوایای درمان نمیباشد، چرا که اگر تمامی ابعادآن مورد توجه قرار نگیرد، چه بسا درمان دارویی مؤثر واقع نشود. مسائل پراهمیت پزشکی مثل استفاده از سر سوزنهای غیراستریل، HIV ، هپاتیت، دیگر عفونتهای خونی، نامناسب بودن بهداشت فردی، سوءتغذیه، عواقب نابهنجار در اثر استفاده از داروها، تصادفات، ضربه مغزی و بیماریهای همراه پزشکی، همه و همه تداخلات جدی در مسیر درمان فراهم آورده و دشواری کار را دو چندان میسازند.

2-8-1- سمزدایی
درمان سمزدایی به سه دسته تقسیم میشوند: الف) سمزدایی به وسیله داروهای غیرافیونی ب) سمزدایی بوسیله داروهای افیونی ج) سمزدایی بسیار سریع
الف) درمان سمزدایی به وسیله داروهای غیرافیونی:
کلونیدین که آگونیست گیرنده آلفا-2 آدرژنیک است، بعنوان یک داروی ضد فشارخون در ترک اعتیاد بکار میرود. بیمارانی که با میزان نسبتاً کمی متادون به وضع تقریباً ثابتی رسیدهاند را میتوان سریعاً قطع متادون کرده و روی درمان کلونیدین قرار داد. کلونیدین با میزان 1/0 میلیگرم یا 3/0 میلیگرم، سه تا چهار بار در روز نیز بکار میرود. عارضه اصلی آن افت فشار خون و اثرات آرامبخشی داروست. کلونیدین اثر کمتری در کاهش درد عضلانی، بیخوابی، بیقراری و اشتیاق برای مصرف در بیماران دارد و همچنین در کاهش عود تأثیر زیادی ندارد. هرچند برای تسهیل انتقال متادون و قرار گرفتن روی نالترکسون مفید واقع میشود. ترکیب کلونیدین با نالترکسون میتواند دوره بستری را کوتاه و به کمتر از 5روز تقلیل دهد (مناجاتی، 1382).
ب) درمان سمزدایی بوسیله داروهای افیونی:

مصرف متادون از طریق دهان غالباً سبب تخفیف علائم ترک میگردد. اخیراً بوپرنورفین نیز در این مورد کاربرد پیدا کرده است. از نظر تئوری هرگونه ماده افیونی را میتوان بکار بست و سپس به آهستگی از مقدار آن کاست. علائم ترک غالباً در مسمومیتزدایی قابل تحمل بوده و باید به بیمار تأکید کرد که به هرحال مقداری ناراحتی را تجربه خواهد کرد. برای شروع تجویز 10 تا 20 میلیگرم متادون از طریق دهان کافی است، تا مقدار 40 میلیگرم برای تثبیت وضع بیمار تجویز میشود. وقتی بیمار وضعیت ثابتی پیدا کرد، میزان مصرف متادون بتدریج کاهش مییابد (مناجاتی، 1382).
بطور کلی بیمارانی که ارتباط درمانی عمیقتری با درمانگر برقرار میکنند یا کسانی که مصرف مستمر متادون برای مدتهای بیشتری دارند، پیشآگهی بهتری برای کامل کردن مرحله سمزدایی دارند (مناجاتی، 1382).
ج) سمزدایی بسیار سریع:
زمان ترک را میتوان با افزودن آنتاگونیست های افیونی بسیار کوتاه کرد. این روش منجر به ایجاد علائم شدید ترک میگردد. اساس روش تجویز داروهایی برای پیشگیری از حالت تهوع و استفراغ و کاهش حرکات رودهای و همچنین تعدیل دستگاه عصبی خودکار است. بدنبال اینکه بیمار با آرامبخش آرام شد و لولهگذاری انجام گردید، از طریق لولهی گوارش نالترکسون به او داده میشود. بیهوشی برای 4 تا 6 ساعت ادامه دارد. بعضی از بیماران علائم خفیف ترک را بعد از بهوش آمدن تجربه میکنند هرچند مطالعات گوناگون، برتری این روش را تأیید کردهاند (مناجاتی، 1382).

2-8-2- درمان نگهدارنده
درمان نگهدارنده نیز به دو دسته تقسیم میشوند: الف) درمان نگهدارنده با نالترکسون که جزء آنتاگونیستهای افیونی است، ب) درمان نگهدارنده با متادون که از آگونیستهای مواد افیونی است.
درمان نگهدارنده با نالترکسون که گاهی به مدت 6 ماه استفاده میشود، باعث کمتر شدن اشتیاق و وسوسه مصرف مواد میشود. مصرف این دارو از طریق دهان مؤثر میباشد و به همراه یکسری درمانهای روانشناختی در کاهش وسوسه و حالت ولع بیمار برای مصرف مواد مخدر مؤثر میباشد (مناجاتی، 1382).
متادون چیست؟
متادون اولین بار در آلمان و در حین جنگ جهانی دوم تولید شد و در ابتدا جهت تسکین درد به کار میرفت. در سال 1965 در آمریکا توسط دول و نیسواندر به عنوان درمان با آگونیست مورد استفاده قرار گرفت.
در دهه 1990، لزوم کاهش صدمات ناشی از مصرف مواد به طور روشنتری به رسمیت شناخته شد و تحولاتی جهت تسهیل متادون درمانی توسط پزشکان پدید آمد، که منجر به افزایش تعداد افراد تحت درمان متادون و کاهش تعداد مرگ و میر ناشی از مصرف هروئین گردید. طرح درمان نگهدارنده با متادون، علاج قطعی محسوب نمیشود و حکم نوعی درمان مقطعی را دارد که در آن فرد معتاد تحت حمایتهای طبی و اجتماعی موردنیاز جهت تثبیت و بهبود وضع زندگیاش قرار میگیرد و تشویق میشود تا زمانیکه درمان برایش مفید باشد، این طرح را ادامه دهد. شکل ظاهری متادون، به صورت خالص، پودر بلوری سفیدرنگی است که معمولاً در یک نوشیدنی با طعم میوه حل شده و روزانه مصرف میشود. در ایران معمولاً به شکل قرصهای 5 میلیگرمی میباشد (تقوی، 1383).
متادون که آگونیست گیرنده µ است، سبب سرخوشی، اثرات ضد درد و دیگر تأثیرات شبه مورفینی میگردد. خواص دیگر این دارو شامل جذب مطمئن و کامل بعد از مصرف دهانی است. برنامه نگهدارنده متادون با توجه به میزان مصرف مواد مخدر، نگرش نسبت به رفتارهای ضد اجتماعی و اهداف درازمدت اجتماعی متفاوت است. غالب برنامهها بر اساس مصرف 80 تا 120 میلیگرم روزانه تأکید دارند که سبب مهار تمایل به مصرف هروئین و القای تحمل متقابل میگردد. برنامههای دیگر با 20 تا 60 میلیگرم برای ممانعت از رفتارهای جستجوی دارو کافی است، اما برای تحمل متقابل دوزهای بالاتری لازم است. به هرحال بیمارانی که با دوز کمتری از متادون نگهداری میشوند، میزان عود بالاتری را نشان میدهند. تعداد زیادی از بیماران که با متادون درمان میشوند، کاهش قابل توجهی در استفاده از مواد مخدر، رفتارهای جانبی و علائم افسردگی نشان میدهند. همچنین افزایش اشتغال نزد این گروه نیز بیشتر است (مناجاتی، 1382).

مطلب مرتبط :   پایان نامه رشته روانشناسی در مورد :خانواده درمانی

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

لوومتیلاستات نیز از آگونیستهای گیرنده µ است و بعنوان همکار دیگر متادون در درمان اعتیاد به هروئین، هم برای سمزدایی و هم برای رفع وابستگی بکار میرود (مناجاتی، 1382).
آیا متادون اعتیادآور است؟
تعاریف جدید اعتیاد، شرایط سنجش مصرف دارو توسط افراد را، اینگونه بیان میکند: میزان تحمل (مقاومت) یا نیاز به افزایش دارو تا حصول تأثیر مشابه و وابستگی فیزیکی که در صورت قطع دارو موجب علائم ترک شده و مصرف بی اختیار دارو به رغم عوارض منفی آن ادامه مییابد (تقوی، 1383).
بعضی افراد معتقدند که متادون مثل هروئین اعتیادآور است و در عمل هم افراد تحت درمان متادون، نسبت به اثرات معین آن مقاوم شده و در صورت عدم مصرف منظم، علائم قطع دارو را تجربه میکنند ولی وقتی نحوه و علت مصرف متادون را مورد توجه قرار میدهیم، معلوم میشود که اثرات مصرف متادون در تعریف اعتیاد نمیگنجد. در درجه اول، تداوم مصرف متادون به عنوان یک درمان طبی توصیه میشود. این برای افرادی است که در گذشته به مواد افیونی وابستگی داشتهاند. متادون برای این اشخاص راه سالمی است جهت جایگزینی خطرات دائمی و مشکلات ناشی از تأمین مرتب و روزانه مواد مخدر خیابانی نظیر هروئین. چون این امر آنها را از وسواس دائمی مصرف رها کرده و امکان تمرکز جهت بهبود شرایط زندگیشان را فراهم میآورد. اثرات متادون دیر ظاهر میشود ولی دوام دارد، لذا از تمایل به آن به عنوان یک ماده مخدر میکاهد (تقوی، 1383).
متادون چه احساسی به فرد میدهد؟
وقتی درمان نگهدارنده با متادون شروع میشود، برخی افراد احساس شعف و تسکین میکنند، حالتی که در کلیه مواد افیونی شایع است، اما در ادامه درمان و تثبیت دوز متادون، مقاومت به این اثرات بروز کرده و افراد تحت درمان، از عادی بودن احساس خود خبر میدهند. همچنین درمان با متادون تداخلی در افکار ایجاد نمیکند؛ لذا فرد قادر است به زندگی روزمره خود بپردازد. به علاوه اکثر مردم برخی عوارض جانبی درمان با متادون را تجربه میکنند که عبارتند از: تعریق، یبوست و اضافهوزن (تقوی، 1383).
تأثیر متادون چقدر دوام میآورد؟
افراد معتاد، با مصرف یک دوز متادون 24 تا 36 ساعت دچار علائم ترک نمیشوند. در مقابل، افراد مصرف کننده مواد برای جلوگیری از علائم ترک باید حداقل روزی 3 تا 4 بار آن را مصرف کنند (تقوی، 1383).
درمان روزانه با متادون ممکن است به طور نامحدود ادامه یابد، اما اگر شخص مصرفکننده متادون با پزشک معالج، جهت خاتمه درمان به توافق برسند، میتوان ظرف چند هفته یا چندماه، دارو را کم کرده و در نهایت متادون را قطع کرد. در صورتی که متادون یکباره قطع شود علائمی مانند درد شکم، اسهال و درد مضلانی و استخوانی بروز خواهد کرد که معمولاً 1 تا 3 روز پس از آخرین روز مصرف بروز کرده و در روزهای سوم تا پنجم به اوج خود رسیده و تدریجاً تحلیل میرود (تقوی، 1383).
مزایای درمان نگهدارنده متادون
درمان نگهدارنده متادون (MMT) چندین مزیت دارد، شامل:
متادون را میتوان از راه خوراکی مصرف کرد. بنابراین شخص وابسته به مواد افیونی از مصرف وریدی هروئین رها شده و لذا احتمال انتشار HIV از طریق سوزن آلوده کم میشود (کاپلان، 1379).
متادون حداقل نشئه را ایجاد کرده و در مصرف درازمدت، به ندرت موجب خوابآلودگی یا افسردگی میشود (کاپلان، 1379).
متادون به بیمار امکان میدهد به جای انجام فعالیتهای جنایی و خلاف برای یافتن مواد غیرقانونی، به مشاغل مفید روی آورد (کاپلان، 1379).
پژوهشگران دریافتند که بعد از مصرف مقادیر نسبتاً زیاد متادون، معتادان به هروئین از کاهش قابل توجه اشتیاقشان به مواد مخدر خبر میدهند. همچنین کاهش قابل ملاحظهای در مصرف هروئین و جرمهای مربوط به آن، و افزایش در عملکرد اجتماعی آنها وجود داشته است (روزنهان ، 1380).
متادون اثر طولانیتر از هروئین دارد و 24 تا 36 ساعت از شروع نشانه های ترک دارو جلوگیری میکند. از طرفی، با اینکه در اثر ترک متادون نشانگان ترک ظاهر میشود ولی شدت آن از علائم ترک هروئین کمتر است (همان منبع).
متادون ظاهراً مانع از آثار هروئین برای فرد میشود. چندین بررسی انجام شده در محیط آزمایشگاهی و خارج از آن نشان دادهاند که فرد معتاد به هروئین چنانچه همراه متادون، هروئین مصرف کند، شتاب یا شنگولی یکسانی را احساس نمیکند. شاید به این علت که متادون قبلاً گیرنده های مربوط به هروئین را اشغال کرده است (همان منبع).
بیماران برای دریافت متادون، هر روز باید به کلینیک مراجعه کنند بنابراین، کلینیک برای فرد معتاد، حمایت اجتماعی و ساختاری جهت زندگی روزمره او فراهم میآورد و به محدود کردن یا برطرف کردن فعالیتهای غیرقانونی مربوط به دارو کمک میکند (همان منبع).
درمان نگهدارنده (MMT) در حد ایدهآلی مراجع را از فشارهای لازم برای بدست آوردن هروئین، از مخاطرات تزریق و از غلتیدن در سراشیبی که مواد مخدر ایجاد میکنند رها میسازد. لذا مصرف آن برای ایجاد تعادل جسمی، اجتماعی و عاطفی که با مصرف مواد ممکن نمیگردد، پیشنهاد میشود (همان منبع).
هرچند متادون خود جزء داروهای اعتیادآور مواد مخدر است، ولی استفاده آن در امر درمان هیچگونه عوارض جانبی ندارد. همچنین به معتاد اجازه میدهد که بتواند خودش را با محیط، به عنوان فردی از افراد جامعه هماهنگ سازد و در مرحله جایگزینی، معتاد را قادر میسازد که خود را از اعتیاد هروئین که بسیار خطرناک است برهاند و به جای آن مدتی این ماده را مصرف کند که در نهایت و درازمدت موجب ترک کامل و مرحله رهایی از اعتیاد خواهد شد (فرجاد و همکاران، 1382).
موارد تجویز متادون به عنوان درمان نگهدارنده
افراد زیر برای دریافت درمان نگهدارنده متادون مناسب هستند:
معتادان هروئینی یا مواد مخدر دیگر به صورت تزریقی
معتادان زندانی
بیمارانی که دارای یکی از شرایط زیر باشند: الف) اختلالات عمده محور یک روانپزشکی ب) اختلالات عمده محور دو روانپزشکی پ) اختلالات عمده رشدی- تکاملی مثل اوتیسم و عقبماندگی ذهنی ت) بیماریهای عمده غیرروانی که ترک مواد مخدر موجب عوارض ناگوار برای بیمار شود: مثل بدخیمیها، بیماریهای پیشرفته کبدی، کلیوی، قلبی و … ث) افکار جدی خودکشی یا سابقه مبادرت به آن در زمان ترک، انجام خودزنی و صدمات عمدی به خود و دیگران در هنگام ترک مصرف مواد مخدر ج) بارداری چ) سابقه اقدام به ترک ناموفق در مراکز معتبر طبی و با بهره گرفتن از روش های استاندارد تحت نظر روانپزشک. به عنوان یک قاعده کلی، بیمارانی که مدت وابستگی آنها بیش از یکسال نبوده و یا قبلاً سعی در ترک نداشتهاند، نامزد مناسبی برای درمان نگهدارنده نیستند (وزیریان، 1382).
به طور خلاصه MMT فواید زیر را برای بیماران به همراه دارد:
مصرف مواد غیرقانونی را کاهش میدهد.
زندگی بیمار را ثبات میبخشد.
زندگی سازنده را ممکن میسازد.
مصرف خودسرانه داروها را کاهش میدهد.
از ارتکاب اعمال غیرقانونی میکاهد.
رفتارهای پرخطر به خصوص تزریق مشترک که همراه با خطر انتقال بیماریهای پاتوژن خونی همانند ایدز و هپاتیت است را کاهش میدهد.
بیماری و مرگ و میر ناشی از مواد را کاهش میدهد.
شیوهی زندگی بیمار، نظم بیشتری مییابد.
کارکرد و موقعیت خانوادگی و اجتماعی وی بهبود مییابد.
وضعیت سلامت جسمانی و حس بهزیستی وی افزایش مییابد.
پیشرفت روند سایر بیماریهای همراه مانند ایدز کاهش یافته یا کندتر میشود (وزیریان، 1382).
بنابراین درمان نگهدارنده متادون هم برای فرد و هم برای جامعه ثمربخش است. این درمان، هرچند خود نوعی اعتیاد جسمانی ارزیابی میشود اما مساوی با اعتیاد تلقی نمیگردد؛ زیرا فرد به سبب مصرف منظم این دارو از دور تسلسل یکنواخت (مصرف، نشئگی، خماری، جستجوی نوبت بعدی مواد، مصرف) رها میشود. در کنار آن به ندرت جایی برای بازگشت مصرف مواد باقی میماند. این رهایی از بازگشت، ورود مجدد فرد به جامعه و معطوف ساختن نیروی زندگی به سایر زمینه ها را امکانپذیر میسازد (وزیریان، 1382).
مقررات مربوط به درمان (MMT)
در درمان متادون، اصل بر مراجعه روزانه برای دریافت داروی متادون مصرفی به صورت محلول میباشد.
مراجعه روزانه و تحویل دارو توسط پرسنل، به طور ضمنی معنای مراقبت شدن را در بر دارد.
مراجعه روزانه باعث تحکیم پیوند یا نظام درمانی و در نتیجه باقی ماندن طولانیتر در درمان میگردد.
بیماران مشکلات زیادی دارند که در صورت ارتباط روزانه، بخشی از آنها با پرسنل مطرح شده و از بار آنها کاسته خواهد شد.
در دو ماه اول درمان، بردن داروی متادون به منزل توصیه نمیشود.
در صورتیکه بیمار با ثبات باشد و به خصوص در صورت اشتغال، پزشک میتواند بعضی دوزهای درمانی را برای بردن به منزل به شرح زیر در نظر بگیرد:
الف) در ماه سوم درمان، بیمار میتواند داروی روزهای آخر هفته را به منزل ببرد.
ب) در ماه چهارم، بیمار یک روز درمیان برای دریافت دارو مراجعه کند.
ج) در ماه پنجم، حداقل مراجعه بیمار برای دریافت دارو دو روز در هفته باشد.
د) از ماه ششم، حداقل مراجعه یکبار در هفته ضروری است (همان منبع).
سایر مداخلههای غیردارویی مورد نیاز در درمان نگهدارنده متادون
خدمات روانشناختی
جلسات هفتگی گروهدرمانی که برای ارتقای کیفیت زندگی بیمار و کیفیت درمان بسیار مفید است.
مشاوره توسط روانشناس مرکز در رابطه با موارد زیر:
الف) حصول اطمینان از تأمین سرپناه، غذا، پوشاک
ب) درگیریهای قانونی
ج) مهارتهای زندگی
د) کنار آمدن با استرس
و) مشاوره خانواده و تربیت فرزندان
ی) عدم استفاده

مطلب مرتبط :   پایان نامه رشته روانشناسی در مورد :درمان راه حل محور

دیدگاهتان را بنویسید