پایان نامه درباره اندازه گیری، مالیات قطعی، دارایی ها، ارزش دفتری

که تاثیر برخی از آنها، در تعیین رابطه بین متغیر های مستقل و وابسته، باید خنثی و یا ثابت نگه داشته شود. این متغیر ها که تاثیر آنها باید خنثی یا حذف گردند متغیر های کنترل نامیده میشوند (دلاور،۱۳۹۰، ۴۱).
تعریف عملیاتی به تعریفی گفته میشود که از طریق آن، فعالیت های لازم و اساسی برای اندازگیری یک متغیر معین میشود. به عبارت دیگر، در یک تعریف کاربردی، پژوهشگر مجموعه فعالیت هایی را که برای متغیر انجام میدهد مشخص میسازد(دلاور،۱۳۸۴، ۴۳). گرچه تعریف عملیاتی برای کلیه متغیر های مورد پژوهش الزامی است، ولی انجام این عمل برای متغیرها و مفاهیمی که تعریف یکسانی از آنها در دسترس نیست دارای اهمیت بیشتری است. کرلینجر تعاریف عملیاتی را به دو دسته تقسیم میکند: (۱) سنجشی و (۲) آزمایشی. تعریف عملیاتی از نوع سنجشی به تعریفی اطلاق میشود که از طریق آن شیوهی اندازه گیری متغیر معلوم میشود. در تعریف عملیاتی آزمایشی نحوه دستکاری متغیر ها و یا شیوهی دخل و تصرف در آن مشخص میشود. بطور کل تعریف عملیاتی به تعریفی اطلاق میشود که از طریق آن به یک مفهوم یا سازه، با مشخص کردن عملیاتی که برای اندازه گیری آن لازم است معنی داده میشود. کرلینجر(۱۹۷۳) معتقد است تعاریف عملیاتی، علی رغم اهمیتی که دارند، موجب محدو ساختن معانی مفاهیم میشوند. به این معنی که هیچ تعریفی را نمی‌توان یافت که تمامی جنبه های متغیر مورد پزوهش را در برگیرد. با این حال، این نوع تعریف در پژوهش ضروری است؛ زیرا داده ها باید بر اساس رویدادهای قابل مشاهده جمع آوری شوند. از طرف دیگر، با کمک این تعریف میتوان مفاهیم و سازه های مجرد را کمّی کرد و پزوهشگر به کمک این تعریف از سطوح مختلف سازه ها و نظریه ها به سطوح مختلف مشاهده میرسد. اسکینر خاطر نشان میکند استفاده از تعاریف عملیاتی، علی رغم محدودیتهایی که دارد، در هر علمی، از جمله علوم انسانی، به خاطر وجود لغات غیر علمی و کهنه، سودمند و در اغلب موارد مشکل گشا است (همان منبع،۴۴و۴۵). متغیرهای این تحقیق را ۷ متغیر شامل سود هر سهم ()، تفاوت سود حسابداری و مالیاتی()، بازده غیرعادی انباشته()، سود شرکت()، اندازه شرکت()، ارزش دفتری هر سهم () و اهرم مالی () تشکیل می‏دهد. ذیلاً تعاریف عملیاتی هریک از متغیر های پیش گفته همراه با منطق استفاده از هریک از آنها ارائه میشود.
متغیرهای وابسته تحقیق
۳-۵-۱ )سود هر سهم ():
سود هر سهم مهمترین آماره حسابداری از نظر سود و زیان شرکت بوده و بیانگر میزان سود آوری شرکت به ازای هر سهم خود می باشد. تانگ (۲۰۱۲) نیز از این متغیر در مدل پایداری سود استفاده میکند. در این مطالعه سود هر سهم بصورت مستقیم از صورت های مالی شرکت ها استخراج و با استفاده از قیمت پایان دوره سهام همگن سازی می شود
۳-۵-۲ ) بازده غیرعادی انباشته ():
به منظور محاسبه بازده غیرعادی تجمعی سهام شرکت های نمونه تحقیق از مدل تعدیل شده بازار استفاده می شود. در این مدل فرض شده است که بازده بازار (rm) نتیجه فرایند مورد انتظار بازده سهام شرکت‌ها در هر دوره زمانی است، بنابراین تفاضل بازده واقعی شرکت i در دوره زمانی t با بازده بازار در همان دوره، نشانگر بازده غیرعادی سهام شرکت i در دوره t است. در تحقیق حاضر با الهام از روش شناسی تانگ (۲۰۱۲) بازده تعدیل شده با بازار سهم i در ماه t ام به صورت زیر محاسبه می‌شود:
در رابطه بالا داریم:
rit= بازده سهام شرکت i در ماه t.
rmt= بازده شاخص قیمت و بازده نقدی بورس تهران۵۸‌ در ماه t.
arit= بازده غیرعادی (‌تعدیل شده نسبت به بازده بازار) سهام i در ماه t.
برای محاسبه بازده سهام در صورتی که شرکت هیچ گونه افزایش سرمایه نداشته باشد، از رابطه زیر استفاده می شود:
در رابطه بالا داریم:
pit = میانگین قیمت سهام شرک i در پایان ماه t
Dit = سود سهام پرداختی توسط شرکت i در ماه t
pi0 = میانگین قیمت سهام شرکت i در ابتدای ماه t
در مواردی که شرکت سود سهمی(سهام جایزه) و حق تقدم خرید سهام بین سهامداران خود توزیع می کند بازده به شرح ذیل تعدیل می شود
(درصد حق تقدم×۱۰۰۰)-+ – [×(درصد سهام جایزه+درصد حق تقدم+۱)]
برای محاسبه بازده بازار‌ در ماه t از رابطه زیر استفاده می شود:
در رابطه بالا داریم:
Imt= شاخص قیمت و بازده نقدی در پایان ماه t.
Im0 = شاخص قیمت و بازده نقدی در آغاز ماه t.
پس از محاسبه بازده غیرعادی سهم برای ۱۲ ماه، به منظور محاسبه نرخ بازده غیرعادی تجمعی از رابطه زیر استفاده می شود:
در رابطه بالا داریم:
CAR= نرخ بازده غیرعادی تجمعی (انباشته) سهام طی یک سال می باشد.
متغیرهای مستقل
۳-۵-۳ ) تفاوت سود حسابداری و مالیاتی (۵۹):
اولاً، در تحقیقاتی که راجع به تفاوت ها در کشور های خارجی صورت میگیرد برای اندازه گیری سود مالیاتی از سود مشمول مالیات ابرازی استفاده میشود. لیکن بسبب اینکه در کشورهای ما استاندارد خاصی در خصوص حسابداری مالیات سود، همانند سایر کشورها بویژه کشورهای آنگلوساکسون وجود ندارد، بنابراین از سود مشمول مالیات قطعی شده ( تشخیصی ) به عنوان جایگزینی برای سود مالیاتی ابراز شده توسط مدیران استفاده میشود. اگرچه ممکن است بین سود ابرازی و سود مشمول مالیات قطعی شده ( تشخیصی ) اختلاف وجود داشته باشد لیکن فرض بر این است که این عدد تقریبی از سود مالیاتی شرکت ها میباشد و سرمایه گذاران بر مبنای سود مالیات تشخیصی سال های گذشته اقدام به پیش بینی سود مالیاتی شرکت ها بر مبنای سود ابراز شده توسط صورت های مالی شرکت ها میکنند. این نحوه عمل قبلاً در تحقیقی توسط صفّار (۱۳۸۹) بکار گرفته شد. ثانیاً، در این تحقیق برای اندازه گیری متغیر تفاوت سود حسابداری و سود مالیاتی به دلیل محدودیت های دسترسی به داده ها در ایران به ویژه محرمانه بودن پرونده های مالیاتی شرکت ها از روش مبتنی بر هزینه ( مالیات – محور ) استفاده می شود. طبق این رویکرد از تفاضل مالیات ابرازی و مالیات قطعی بهره گرفته شده است. اگرچه شاید استفاده از هزینه مالیات مندرج در صورت سود وزیان به جای مالیات ابرازی در نگاه نخست مناسب تر به نظر می آید اما با توجه به شیوه محاسبه آن در کشور مان که از روش ذخیره گیری بهره گرفته می شود بکارگیری هزینه مالیات از پشتوانه تئوریک کمتری برخوردار میباشد. به همین جهت بجای استفاده از تفاوت هزینه مالیات و مالیات قطعی شده ( تشخیصی ) از تفاوت مالیات ابرازی و قطعی شده ( تشخیصی ) بهره گرفته می شود ولو اینکه شاهد تفاوت های بسیار اندکی بین هزینه مالیات و مالیات ابرازی باشیم. همچنین در مواردی که هنوز مالیات قطعی مشخص نبوده، از مالیات تشخیصی بجای مالیات قطعی استفاده شده است. در نهایت نیز، طبق تحقیق تانگ و همکاران ( ۲۰۱۲ ) به منظور استاندارد سازی این متغیر و ایجاد قابلیت مقایسه بین شرکتها، مقدار محاسبه شده ی تفاوت ها بر مجموع دارایی ها تقسیم میشود.
در رابطه بالا داریم:
BTD= تفاوت سود حسابداری و سود مالیاتی شرکت در سال مالی مربوطه.
TAX= مالیات قطعی (تشخیصی) شرکت برای سال مالی مربوطه.
BOOK= مالیات ابرازی شرکت در سال مالی مربوطه.
= جمع کل دارایی های شرکت در سال مالی مربوطه.
۳-۵-۴ ) سود شرکت ():
در این مطالعه مطابق با رویکرد تانگ (۲۰۱۲) به منظور اندازه گیری میزان محتوای اطلاعاتی سود رابطه میان سود و بازدهی شرکت مورد توجه قرار گرفته است. هر چه میزان این رابطه قوی تر باشد بیانگر این است که سود از محتوای اطلاعاتی بیشتر برخوردار بوده و اطلاعات مربوط به سودآوری در قیمت های سهام لحاظ شده است. در این راستا برای محاسبه سود از متغیر سود خالص استفاده شده و جهت استانداردسازی آن از میانگین جمع کل دارایی ها بهره گرفته شده است.
در این مدل داریم:
= سود خالص شرکت
= جمع کل دارایی های شرکت.
متغیرهای کنترلی
۳-۵-۵ ) اندازه شرکت ():
این استنباط وجود دارد که شرکت های کوچک میانگین رشد سودآوری بالایی دارند. بنابراین انتظار میرود که تغییرات سود شرکت های کوچک با شتاب بیشتری در قیمت سهام منظور شود. از سوی دیگر، شرکت های بزرگ میانگین رشد سودآوری کمی دارند. معمولاً تغییر مهمی در سود آوری آنها انتظار نمیرود و منتشر شدن اطلاعات ممکن است بر تغییرات قیمتی سهام اثر اندکی داشته باشد. البته وجود کانالهای مختلف اطلاع رسانی نیز ممکن است توجیهی برای این موضوع باشد. به علاوه بعضی از پژوهشگران نظیر آنتونی و همکاران (۱۹۹۹) و بلیک (۱۹۹۸) قابلیت تعمیم یافته های مربوط به اندازهی شرکت را در چارچوب چرخه عمر بررسی کردند. تئوری های مالی ادعا میکنند که بطور میانگین شرکت ها در مراحل اولیه چرخه عمر، رشد سودآوری بالایی دارند. از سوی دیگر اندازهی شرکت و رشد سودآوری اندک و حتی منفی ویژگی شرکت هایی است که در مراحل پایانی چرخه عمر هستند (رحمانی و همکاران، ۱۳۹۰). برای اندازه گیری اندازه شرکت معمولاً از معیارهایی همچون لگاریتم طبیعی ارزش بازار شرکت، لگاریتم طبیعی مجموع دارایی ها و لگاریتم طبیعی فروش استفاده میشود. این تحقیق مطابق با رویکرد تانگ (۲۰۱۲) لگاریتم طبیعی ارزش بازار را برمیگزیند. بدین منظور ابتدا ارزش بازار شرکت از حاصلضرب قیمت پایانی سهام در تعداد سهام منتشر شده محاسبه و سپس به منظور حذف مقیاس اندازه گیری لگاریتم طبیعی آن محاسبه میشود.
در این رابطه برابر است ارزش بازار شرکت در سال . ستایش و غیوری (۱۳۸۸)، یعقوب نژاد و همکاران (۱۳۸۹)، ثریایی و همکاران (۱۳۹۰) و ولی پور و خرّم (۱۳۹۰) نیز در مطالعات خود از این متغیر برای اندازه گیری اثرات اندازه شرکت استفاده کردند.
۳-۵-۶ ) ارزش دفتری هر سهم ():
ارزش دفتری یکی از مفاهیم حسابداری است و با استفاده از این معیار، ارزش هر یک از اقلام دارایی بر اساس روش های حسابداری مورد استفاده، تعیین میگردد. ارزش دفتری دارایی ها همان ارقام و مقادیری است که در ترازنامه شرکت منعکس میشود. بر این اساس، ارزش یک سهم عادی از تقسیم ارزش حقوق صاحبان سهام بر تعداد سهامی که در دست سهامداران است محاسبه میشود ( ساعی و همکاران، ۱۳۹۰).
از آنجا که ارزش های دفتری همانند سود حسابداری متاثر از روش های حسابداری هستند لذا در باب قابل اتکا بودن آن بعنوان ملاکی برای ارزش ذاتی شرکت همواره شک و تردید قابل ملاحظه ای حاکم است. اکثر مدل های ارزیابی سهام بر سود تکیه میکنند و ارزش دفتری در این مدل ها نقش قابل ملاحظهای ندارند. ولی در سال های اخیر ارزش دفتری نیز مورد توجه قرار گرفته

مطلب مرتبط :   پایان نامه دربارهاقلام تعهدی، قلام تعهدی، سود حسابداری، سرمایه گذاران

دیدگاهتان را بنویسید