تاریخچه بازاریابی

دانلود پایان نامه

مهم ترین اقدام در آغاز مطالعه بازاریابی به صورت علمی و پژوهشی با نمونه برداری و آمارگیری از مؤسسات انتفاعی، بازرگانی در سال 1929 در ایالت متحده امریکا آغاز گردید. در این آمارگیری مؤسسات بازرگانی و اقتصادی از جنبه های متفاوتی نظیر نوع مالکیت ، محل جغرافیایی ، نوع فعالیت مؤسسه ، و روش های عملیات اجرایی مورد شناسایی و طبقه بندی قرار گرفتند.

توسعه تولیدات و پیشرفت تکنولوژی به قدری سریع بود که در نیمه دوم قرم بیستم (سال 1950) قدرت توانایی و استفاده از ابزارآلات و ماشین آلات یک کارگر امریکایی 5/2 برابر یک کارگر اروپایی تخمین زده شده است. در این دوران بود که ابزارآلات جدید ، روش های تولیدی جدید و پژوهش های بازار پیشرفت نموده و توسعه چشمگیری را برای کشورهای صنعتی آن دوران خصوصاً ایالات متحده به دنبال داشت. در این دوران بازاریابی به دوره جدیدی از فعالیت خود گام نهاد ، تا جایی که گروهی از دانشمندان این دوران را عهد بازاریابی نامیده اند. این پیشرفت سریع موجب گردید که بازاریابی به درستی عملی در حال تکوین و تکامل تلقی شود(21).

پایان گرفتن جنگ سرد در دهه 1990 به آزاد شدن منابع و فزونی گرفتن نیاز به محصولات سرمایه ای برای ایجاد زیر ساختهای مناسب اقتصادی انجامید. در این دوران اروپای غربی به ایجاد بازاری مشترک با 324 میلیون مصرف کننده روی آورد و اروپای شرقی به صورت بازاری آماده برای محصولات غربی درآمد. از سوی دیگر بدهیهای خارجی اقتصاد بسیاری از کشورها را فلج کرده است. این گونه کشورها، به رغم نیازمندیهای فراوان، با مشکل نبود قدرت خرید رو برو شده اند. از این رو کشورهای پیشرفته برای کسب بازار در اروپا، امریکا و خاور دور، با یکدیگر به رقابت پرداختند. این دگرگونی سبب شد که شرکتها رقیبان خود و تحولات بازار را در گستره جهانی جدی بگیرند، هزینه ها را کنترل کنند و به تحولات تکنولوژیک، نوع مواد مصرفی، ابزارهای مورد استفاده و روش های مدیریت توجه بیشتری نشان دهند. در این زمان، استفاده از شیوه ها و فنون بازاریابی مورد توجه قرار گرفت. بررسی ها نشان داده اند که ناموفق بودن سازمانها در بهره گیری از فنون بازاریابی نشأت گرفته است. این شرکتها تحولات بازار و تغییرات الگوی مصرف مشتریان را نادیده گرفته و به جای روی آوردن به بازاریابی پیشرفته، به فروش می پرداختند و کسب سود بیشتر را بر رضایت مشتری ترجیح می دادند. اما موفقیت های چشم گیر شرکت تری ام[1] و  مک دونالدز[2] در آغاز دهه 1980 که از توجه دقیق آن ها به نیاز مشتریان، بازار و انگیزه کارکنان در راستای افزودن به کیفیت محصولاتشان سرچشمه می گرفت، سبب شد تا تدوین استراتژی کارای بازاریابی در اولویت قرار گیرد. پژوهش در این زمینه نشان داده است که گروه کثیری از مدیران ارشد شرکت های بزرگ امریکایی، تدوین استراتژی بازاریابی و اجرای درست آن را در اولویت برنامه ریزی ها و فعالیت های خود قرار داده اند و کوشش های گسترده ای را در راستای کنترل هزینه ها و بهبود و توسعه منابع انسانی به انجام رسانده اند. از دیگر یافته های پژوهش یاد شده این است که تقاضا برای جلب همکاری مدیران ارشد در مشاغل مهم که پیشینه تحصیلی و تجربی کارآمدی در زمینه بازاریابی داشته باشند، در مقایسه با گذشته 52 درصد افزایش داشته است.(18)

مطلب مرتبط :   مقاله در مورد تجارب برتر تربیتی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

اکنون بازار کشورهای جهان با ورود محصولاتی با برند و نامهای گوناگون و متعدد چهره دیگری یافته است که خود این نگرش جامع به بازار را بسیار ضروری ساخته است. اکنون که بازاریابی مورد توجه روزافزون سازمانها و نهادهای خصوصی و دولتی قرار گرفته است و از مرحله اولیه توزیع و فروش به فلسفه پیچیده ایی برای ارتباط پویای سازمانها با بازارهایشان تبدیل شده است. سازمانهای بزرگ و کوچک رفته رفته از تفاوت بین فروش و بازاریابی آگاه شده اند و در مرحله سازماندهی بازاریابی خود هستند(30).

دانش بازاریابی در ایران سابقه ای طولانی ندارد. گرچه در چهل سال اخیر به ویژه همزمان با برنامه های چهارم و پنجم عمرانی در سال های پیش از انقلاب اسلامی ، مطالعات بازاریابی مرسوم بوده ولی به لحاظ تابعیت اقتصادی کشور ، جهت گیری های وارداتی در اقتصاد ملی ، تک محصولی بودن اقتصاد ، بالاخره اتکا به دلارهای نفتی ، این مطالعات عموما ناظر به توزیع بوده و به تولید توجهی نداشته است. از جانب دیگر در فاصله سال های آغازین پیروزی انقلاب اسلامی تا سال 1368 نیز به لحاظ شرایط خاص سیاسی و اقتصادی و مشکلات تولید و محدودیت عرضه ، بازاریابی مورد توجه نبوده و آهسته آهسته از اواسط دهه هفتاد ، توجه دولت مردان ، صاحبان صنایع و کارآفرینان اقتصادی به بازاریابی جلب شده است(6).

در شرایط کنونی رهایی از اقتصاد تک محصولی مورد توجه بیشتری قرار گرفته و همگان دریافته اند که اتکا به منابع ارزی ناشی از فروش نفت از نظر مقدار و استمرار آن به تنهایی قابل ادامه نیست بلکه نیازهای روزافزون اقتصاد ملی برای تأمین مخارج توسعه را تأمین نمی نماید و باید با ایجاد تغییر و تنوع در محصولات صادراتی و بازاریابی آن ها، منابع جدیدی مورد استفاده قرار گیرند ، اهمیت بازاریابی چه در سطح ملی و چه در سطح بین المللی ، بیشتر مورد تأکید و توجه قرار گرفته است. در این میان مؤسسات و سازمان های ورزشی نیز به تدریج به اهمیت و تأثیر بسیار مفید و سازنده بازاریابی در انجام فعالیت ها و وظایف خویش پی برده و امروزه از این اصول و مبانی در جهت بهبود فرایندها و ساختارهای خویش بسیار بهره برداری نموده اند به نحوی که، همه روزه شاهد تحولات بسیار عظیم و گسترده ای در این حوزه بسیار فراگیر و جهانی می باشیم(29).

مطلب مرتبط :   متغیرهای زمینه ای اثرگذار بر ساختار سازمانی

[1]– 3M

[2] MC Donalds