اوراق قرضه چیه؛ آشنایی با شکل های مختلف و اصطلحات اون "

اوراق قرضه چیه؛ آشنایی با شکلای مختلف و اصطلحات اون “

خیلی از ما بی گرفتن وام، توان خرید چیزایی مثل خودرو، خونه یا ادامه تحصیل نداریم. همونجوریکه مردم واسه گرفتن چیزی پول قرض می کنن، کسب و کارا هم اینجور کاری انجام میدن. کسب و کارا معمولا واسه تأمین پولی فعالیتای خود، حضور در بازاری جدید، نوآوری و رشد، به وام نیاز دارن. اما مقدار مورد نیاز اونا بیشتر از توان بانک بالاتره. پس روش دیگر واسه شرکتا، تأمین پولی با استفاده از ارسال اوراق قرضه واسه افرادیه که می خوان اونو بخرن. پس، اوراق قرضه همون وامه. نوشته زیر رو بخونین تا دقیقا ببینین که اوراق قرضه چیه.

 

وقتی شما اوراق قرضه خریداری می کنین، به شرکت صادرکننده ی این اوراق پول قرض دادین. در مقابل، شرکت در طول مدت وام، به شما بهره می پردازه. مقدار و دوره پرداخت بهره به شرایط اوراق قرضه بستگی داره. میزان بهره معمولا در اوراق قرضه ی بلندمدت بالاتره. پرداخت بهره معمولا به شکل نیم ساله صورت میگیره؛ اما پرداخت به شکل هرساله، سه ماه یا حتی ماهانه هم هست. وقتی اوراق قرضه به موعد سررسید خود می رسه، صادرکننده اصل پول رو برگرداندن می کنه.

واسه شما به عنوان قرض دهنده، اوراق قرضه درست مثل سهام، یک نوع سرمایه گذاری حساب می شه. اما فرق در اینه که سهام، وام نیس. سهام یعنی مالکیت در یک شرکت، بازدهی اش هم به میزان سود اون شرکت بستگی داره. واسه همین، سهام پرریسک تر و پرنوسان تره و مشخص کننده ی موفقیت یک شرکته. در طرف دیگر، اوراق قرضه بیشتر دارای میزان بهره ثابت هستن. بعضی از اوراق قرضه دارای میزان شناور هستن به این معنا که میزان بهره اونا بسته به شرایط بازار تنظیم می شه.

اوراق قرضه رو مثل سهام میشه مبادله کرد. وقتی شخصی اوراق قرضه ی خود رو با قیمتی پایین تر از ارزش اسمی سهام (face value) بفروشه، گفته می شه که فروش با تنزیل (discount) انجام گرفته. اما اگه با قیمتی بالاتر از ارزش اسمی فروخته شه، گفته می شه که با صرف (premium) به فروش رسیده.

شکلای مختلف اوراق قرضه

  • اوراق قرضه ی دولتی: واسه تأمین پولی برنامه ها، پرداخت لیست حقوق و به ویژه پرداخت صورت حسابا، دولتا اوراق قرضه صادر می کنن. اوراق قرضه ی کشورهای باثباتی مثل آمریکا، جزو امن ترین سرمایه گذاریا شناخته می شه. اما در طرف دیگر، اوراق قرضه ی کشورهای در حال پیشرفت، دارای خطر بالاتری هستن. دولت آمریکا اوراق قرضه ی خود رو از راه خزانه داری و چندین نهاد دولتی مختلف صادر می کنه. در آمریکا به اوراق قرضه ای که موعد سررسید اونا کمتر از یک سال باشه، اصطلاحا T-bills، اوراق قرضه با سررسید بین ۱ تا ۱۰ سال رو T-notes و بیشتر از ۱۰ سال رو اوراق خزانه داری میگن. در بعضی موارد، بهره دریافتی از این اوراق شامل مالیات بر درآمد نمی شه.
  • اوراق قرضه ی شهرداری: این اوراق به وسیله ایالات، شهرها، کشورها و مناطق مختلف واسه تأمین پولی عملیاتا یا پرداخت هزینه پروژه ها صادر می شه. اوراق قرضه ی شهرداری هزینه های ساخت بیمارستان، مدرسه، نیروگاه، خیابون، دفاتر اداری، فرودگاه، پل و غیره رو از نظر پولی تأمین می کنه. شهرداریا معمولا زمانی به ارسال اوراق قرضه اقدام می کنن که به پولی بیشتر از پول حاصل از جمع آوری مالیاتا نیاز داشته باشن. یکی از امتیازای اوراق قرضه ی شهرداری اینه که سود حاصل از اون، معاف از مالیاته.
  • اوراق قرضه ی شرکتی: اوراق قرضه ی شرکتی به وسیله کار و کاسبی و واسه کمک به تأمین هزینه اونا صادر می شه. با وجود اینکه خطر این اوراق بالاتر از اوراق قرضه ی دولتیه، اما پول بیشتری میشه از اون گرفت. تعداد گزینه ها واسه انتخاب از بین اوراق قرضه ی شرکتی بیشتره. اما از مشکلات این اوراق، معاف نبودن از مالیاته.
مطلب مرتبط :   اختلال ها و سیستم چندمحوری

به ویژه در مورد سرمایه گذاری در اوراق قرضه ی شرکتی، در نظر گرفتن خطر اوراق خیلی مهمه. هیچ سرمایه گذاری دوست نداره که پول خود رو صرف اوراق قرضه ی کم بازدهی کنه که احتمال ورشکستگی شرکت اون ۵۰-۵۰ باشه. واسه خرید اوراق قرضه ی شرکتی باید درباره وضعیت پولی صادرکننده و چشم انداز اقتصادی اون تحقیق کرد. این تحقیقات می تونن شامل میزان جریان نقدی، بدهی، نقدینگی و برنامه کار و کاسبی شرکت باشه.

با اینکه انجام اینجور تحقیقاتی ممکنه سرگرم کننده باشه، اما خیلی از ما زمان و مهارت کافی واسه بررسی درست وضعیت پولی یک شرکت رو نداریم. خوشبختانه شرکتایی مثل شرکت خدمات سرمایه گذاری مودی (Moody) و شرکت استاندارد ان پورز (Standard and Poor’s) این کار رو انجام میدن. کارشناسان اونا، به بررسی وضعیت شرکتا می پردازند و رتبه اونا رو تعیین می کنن.

خدمات رتبه بندی هر کدوم از این شرکتا، فرمول خاص خود رو واسه امتحان میزان خطر و اندازه بندی رتبه ها داره. معمولا اندازه بندی رتبه ها با حروف الفبا انجام می شه یعنی رتبه AAA به اوراق قرضه ی ایمن و کم خطر اختصاص پیدا میکنه و رتبه D به پرریسک ترین اوراق قرضه داده می شه. اوراق قرضه ی ایمن مثل اوراق قرضه ی دولت آمریکا معمولا اوراق کم بازده هستن. به این معنا که شما می تونین از بازگشت بهره و اصل پول مطمئن باشین، اما مقدار بهره اون کمه.

در طرف دیگر این طیف، اوراقی به نام اوراق قرضه ی بنجل قرار دارن که از نظر اعتباری، رتبه پایین و خطر بالایی دارن. شرکتای صادرکننده ی این اوراق، واسه جذب سرمایه گذاران، وعده ی بازده بالا رو می دن. اگه شما اوراق قرضه ی بنجل بخرین، هیچ تضمینی واسه بازگشت پول شما وجود نداره. اما اگه پول شما برگردد، همراه با بهره خیلی خوبی هستش.

مطلب مرتبط :   قدرت چیست؟

اصطلاحات اوراق قرضه

اوراق قرضه ممکنه دارای ویژگیایی باشن که به نفع فروشنده یا خریدار یا هر دوی اونا باشه. اینجا به بعضی از اصطلاحاتی که پیش از انتخاب اوراق قرضه باید با اون آشنا باشین، اشاره می کنیم:

  • موعد سررسید (Maturity): اوراق قرضه دارای طول عمر هستن. بسته به نوع اوراق قرضه، این طول عمر می تونه از ۱ ماه تا ۵۰ سال طول بکشه.
  • فراخوانی (Callability): این اصطلاح به این معناست که شرکت یا آژانس صادرکننده ی اوراق هر زمانی که بخواد اوراق قرضه رو فراخوانی می کنه. یعنی، شرکت پیش از موعد سررسید اقدام به بازخرید اوراق قرضه می کنه. یک شرکت ممکنه زمانی به این اقدام دست بزنه که میزان بهره در حال نزول باشه که در این شرایط اوراق قرضه ی جدیدی صادر می کنه تا بتونه پول بیشتری حفظ کنه. این کار همیشه هم واسه خریدار بد نیس؛ چون بهره بیشتری به اصل پول اوراق قرضه اضافه می شه.
  • امکان فروش (Put Provision): مثل فراخوانی که فروشنده پیش از موعد سررسید می تونه اقدام به بازخرید اوراق قرضه کنه، بعضی از اوراق دارای شرایطی هستن که به خریدار امکان میدن اوراق قرضه رو پیش از موعد سررسید با همون ارزش اصلی اوراق، به فروشنده بفروشه. این کار رو در هر زمان نمیشه انجام داد، با این حال فروشنده باید از پیش واسه اون زمان بندی کنه. بعضی وقتا کسائی که مالک اوراق هستن، هنگامی که میزان بهره رو به افزایشه اونو به فروش می رسانند تا بتونن پول خود رو در جایی که می تونن درآمد بیشتری کسب کنن، سرمایه گذاری کنه.
  • اوراق قرضه ی قابل تبدیل (Convertible Bonds): بعضی وقتا اوراق قرضه رو میشه به سهام شرکت صادرکننده تبدیل کرد. هنگامی که اوراق قرضه ی قابل تبدیل صادر می شه، دقیقا زمان و قیمتی که میشه اونو به سهام تبدیل کرد، مشخص می شه. این نوع از اوراق قرضه معمولا در اول میزان بهره پایینی رو عرضه می کنن اما سهام عادی پنهون بیشتری رو به دست میدن.
  • اوراق قرضه ی تضمین شده (Secured Bonds): اوراق قرضه ای رو که به وسیله یک وثیقه تضمین می شن، اوراق قرضه ی تضمین شده می گن. این یعنی شرکت یا آژانس صادرکننده ی اوراق قرضه، پول یا دارایی کافی واسه پوشش ارزش اوراق صادرشده رو داره. اگه شرکت صادرکننده ورشکست شه، پول یا داراییای شرکت به افراد خریدار اوراق داده می شه.
  • اوراق قرضه ی تضمین نشده (Unsecured Bonds): این اوراق به وسیله وثیقه تضمین نمی شن. تنها تضمین این اوراق، اعتبار شرکت یا آژانس صادرکننده ی اوراقه. اوراق قرضه ی دولتی تضمین نشده ان؛ چون خودشون دارای اعتبار کافی هستن.
مطلب مرتبط :   مدیریت موفق سرمایه فکری

اوراق مشارکت

اوراق مشارکت یه جور اوراق قرضهه که در ایران به وسیله دولت، شهرداری و شرکتای دولتی یا خصوصی واسه تأمین اعتبار طرحای عمرانی، تولیدی و خدماتی کشور منتشر می شه. دستور العمل و قوانین پخش این اوراق بر عهده ی بانک مرکزیه. تنها فرق اوراق مشارکت با اوراق قرضه در اینه که پولای دریافتی از ارسال این اوراق تنها باید در طرحای مشخص عمرانی، تولیدی یا خدماتی استفاده کرده شن؛ اما در اوراق قرضه، واسه صادرکننده محدود کردن خاصی وجود نداره.

برگرفته از: howstuffworks

دیدگاهتان را بنویسید